Tĩnh mạch lách là gì? Vị trí, vai trò tầm quan trọng trong cơ thể

Tĩnh mạch lách là gì? Cấu trúc và vị trí trong cơ thể

Tĩnh mạch lách là một mạch máu ở trong cơ thể, là sự kết hợp của tĩnh mạch mạc treo tràng trên và tĩnh mạch cửa. Cơ chế vận hành của tĩnh mạch lách là đi qua vùng bụng để thu gom máu từ các bộ phận và mô trong vùng này.

Máu sau khi được thu gom ở các cơ quan tiêu hóa và các cơ quan khác sẽ được tĩnh mạch lách đưa trở lại gan. Quá trình này cực kỳ quan trọng vì gan là bộ phận giúp cơ thể xử lý và lọc các chất độc hại. Ngoài ra, gan còn tham gia vào quá trình chuyển hóa protein, carbohydrate và chất béo.

Chưa hết, gan sẽ không thể duy trì hoạt động bình thường nếu không có tĩnh mạch lách cung cấp máu, oxy và dưỡng chất cho gan. Đồng thời, tĩnh mạch này còn có nhiệm vụ cao cả trong việc cung cấp lượng máu dự trữ cần thiết cho cơ thể. Nếu tĩnh mạch lách gặp “trục trặc”, cơ thể cũng sẽ chịu nhiều tác động xấu.

Vai trò và chức năng của tĩnh mạch lách trong hệ tuần hoàn

Trong hệ tuần hoàn, có tổng cộng 2 tĩnh mạch lách chính, gồm tĩnh mạch lách và tĩnh mạch cửa. Tĩnh mạch lách lấy máu giàu chất dinh dưỡng từ các bộ phận của ống tiêu hóa trong ổ bụng, lách về tụy và gan. Máu được gom từ ổ bụng và ruột sẽ đi thẳng vào gan để tiếp tục lọc các chất dinh dưỡng, đào thải các chất độc nằm trong gan. Quá trình tuần hoàn máu qua tĩnh mạch lách được diễn ra cụ thể như sau:

Đầu tiên, tĩnh mạch lách chính sẽ thu gom toàn bộ máu giàu chất dinh dưỡng ở lách, tụy và trong ống tiêu hóa ở trong ổ bụng. Công đoạn tiếp theo, tĩnh mạch lách chính phối hợp với tĩnh mạch cửa để tạo ra tĩnh mạch xương ống, máu đi qua tĩnh mạch xương ống tiếp tục chảy vào gan.

Máu sau khi vào gan sẽ được xử lý và chỉ giữ lại các chất dinh dưỡng từ máu, loại bỏ hết các chất độc hại. Khi xử lý xong, các tĩnh mạch gan sẽ thu gom toàn bộ máu trong gan rồi đưa vào tĩnh mạch cửa. Từ tĩnh mạch cửa, máu sẽ tiếp tục tuần hoàn trong cơ thể để cung cấp cho các cơ quan, các mô nhiều chất dinh dưỡng. Chung quy lại, tĩnh mạch lách làm việc kết hợp cùng với ống tiêu hóa trong ổ bụng, lạc, tụy và gan để lọc ra những thành phần dinh dưỡng cần thiết cung cấp cho các cơ quan và mô khác trong cơ thể.

Các bệnh lý liên quan đến tĩnh mạch lách

Tĩnh mạch lách là một phần quan trọng của cơ thể, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Vì tĩnh mạch này giúp vận chuyển máu chưa xử lý qua ống tiêu hóa, lọc và chuyển tiếp chất độc, điều chỉnh dòng máu và bảo vệ gan. Cho nên, nếu tĩnh mạch lách có vấn đề, nguy cơ cao dẫn đến một số bệnh lý sau đây.

Huyết khối tĩnh mạch lách

Bệnh huyết khối tĩnh mạch lách chính là biến chứng của viêm tụy, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng cực kỳ nguy hiểm. Người bệnh thường gặp phải các triệu chứng thiếu máu cục bộ, đau bụng quặn từng cơn có thể kéo dài vài giờ. Khi khám, bụng có thể căng tức, chướng bụng, không có phản ứng thành bụng, phân đi ngoài có thể thấy máu.

Dị dạng tĩnh mạch lách

Dị dạng tĩnh mạch lách được xem là căn bệnh bẩm sinh khi mà mạch máu phát triển không đúng cách trong quá trình hình thành phôi thai. Nguyên nhân gây ra dị dạng tĩnh mạch lách còn liên quan đến môi trường, tự nhiên. Nếu như không can thiệp điều trị, bệnh rất dễ đi theo bạn suốt cuộc đời.

Dị dạng tĩnh mạch có thể khiến mạch máu tắc nghẽn, máu không thể vận chuyển đúng cách dẫn đến các triệu chứng như: đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, nôn, sốt, mệt mỏi. Tóm lại, căn bệnh này hiếm khi gặp, nhưng nếu không phát hiện và điều trị sớm sẽ gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tăng áp lực tĩnh mạch lách

Tăng áp lực tĩnh mạch lách hay còn gọi là tăng huyết áp tĩnh mạch cửa trái, đây là tình trạng xuất huyết tiêu hóa trên nhưng không có bệnh lý gan kèm theo. Nguyên nhân dẫn đến bệnh có thể do sự chèn ép từ các cấu trúc lân cận như u nội tiết thần kinh, ung thư tuyến…

Ngoài ra, tăng áp lực tĩnh mạch lách còn có thể do hẹp tĩnh mạch lách. Tĩnh mạch bị thu hẹp có thể làm tăng lưu lượng máu tĩnh mạch dạ dày, dẫn đến hình thành búi giãn (suy giãn tĩnh mạch lách). Bệnh nhân thường có triệu chứng xuất huyết tiêu hóa trên, đau bụng. Cũng có trường hợp không xuất hiện triệu chứng.

Viêm tĩnh mạch lách

Tình trạng viêm tĩnh mạch lách có thể gây xơ hóa tắc nghẽn tĩnh mạch, làm tăng áp lực tĩnh mạch dẫn đến búi giãn. Các cuộc nghiên cứu cho thấy viêm tĩnh mạch lách phổ biến hơn ở nam giới, đặc biệt trong độ tuổi trung bình là 48 tuổi.

Viêm tĩnh mạch lách gây ra các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn và nôn, sốt, tiêu chảy, mệt mỏi, chảy máu trong, tăng kích thước lách, rối loạn tiêu hóa và suy giảm chức năng lách. Nếu nghi ngờ bản thân mắc bệnh, cần nhanh chóng liên hệ với bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Phương pháp chẩn đoán bệnh lý tĩnh mạch lách

Các bệnh lý tĩnh mạch lách thường được chẩn đoán lâm sàng kết hợp cùng các phương pháp chẩn đoán bằng hình ảnh. Bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng mà người bệnh gặp phải như là đau bụng, chướng bụng, căng tức vùng bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy… Tiếp đến, bác sĩ sẽ thực hiện một số phương pháp chẩn đoán như:

• Siêu âm: Đây là phương pháp chẩn đoán không xâm lấn, sử dụng sóng siêu âm để tạo ra hình ảnh của tĩnh mạch lách cũng như các cơ quan khác trong cơ bụng.
• Chụp cắt lớp vi tính – CT: Cách chẩn đoán này là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh bằng cách dùng tia X để tạo ra hình ảnh chi tiết của tĩnh mạch lách trong cơ thể.
• Chụp cộng hưởng từ – MRI: Kỹ thuật chẩn đoán y khoa sử dụng sóng radio và từ trường để tạo ra hình ảnh giải phẫu của cơ thể. Phương pháp này không xâm lấn và giúp bác sĩ có thể quan sát rõ hơn các tĩnh mạch, các mô trong cơ thể. Chụp MRI thường được yêu cầu để đánh giá độ thông suốt và cấu trúc của tĩnh mạch lách.
• Đo áp lực tĩnh mạch lách: Phương pháp này có thể được thực hiện bằng cách chọc thẳng vào tĩnh mạch lách để đo, nội soi thực quản đo áp lực tĩnh mạch bằng một thiết bị đặc biệt.
• Nội soi: Nội soi cũng là một trong những cách để chẩn đoán bệnh lý tĩnh mạch. Đây là một kỹ thuật y khoa tiên tiến được áp dụng phổ biến để thăm khám, chẩn đoán bệnh, đặc biệt là các bệnh liên quan đến tiêu hóa, dạ dày, thực quản.
• Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu giúp bác sĩ biết được các bệnh lý về máu cũng như các rối loạn liên quan, chẳng hạn như viêm nhiễm, thiếu máu… Qua đó có thể chẩn đoán được nguyên nhân, xác định giai đoạn tiến triển của bệnh đang ở mức độ nào.

>> Xem thêm: Khoa khám tĩnh mạch An Viên chất lượng cao

Cách điều trị và phòng ngừa các bệnh lý tĩnh mạch lách

Các bệnh lý liên quan đến tĩnh mạch lách rất nguy hiểm nếu như không được phát hiện và chữa trị sớm. Bệnh khiến cho sức khỏe của người bệnh bị ảnh hưởng rất nhiều, cuộc sống của bị đảo lộn. Vậy làm cách nào để phòng ngừa và điều trị hiệu quả?

Phương pháp điều trị chính

Tùy thuộc vào nguyên nhân, tình trạng và các triệu chứng của bệnh lý, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Các phương pháp điều trị thường là:

• Phẫu thuật: Phẫu thuật thường chỉ định cho các trường hợp tắc nghẽn tĩnh mạch lách, viêm tĩnh mạch lách. Các can thiệp ở đây là cắt lách hoặc cắt bỏ phần xa tụy nếu cần thiết.
• Nội soi: Phương pháp nội soi trong điều trị bệnh tĩnh mạch lách cụ thể là thắt vòng cao su. Hướng chữa trị này cực kỳ cần thiết nhằm kiểm soát các đợt xuất huyết cấp tính.
• Thuyên tắc động mạch lách: Đối với những bệnh nhân không đủ điều kiện để phẫu thuật, bác sĩ sẽ hướng họ điều trị bằng cách thông tắc ít xâm lấn. Thuyên tắc động mạch lách giúp giảm áp lực tĩnh mạch lách, giúp hạn chế tối đa tình trạng xuất huyết búi giãn tĩnh mạch.
• Điều trị bằng thuốc: Để kiểm soát tình trạng tăng huyết áp tĩnh mạch và ngăn chặn xuất huyết búi giãn tái phát. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc octreotide và thuốc chẹn beta cho người bệnh. Ngoài ra, thuốc chống đông máu được khuyến nghị cho những người liên quan đến huyết khối.

>> Xem thêm: Điểm danh 3 nhóm thuốc điều trị suy giãn tĩnh mạch phổ biến

Biện pháp phòng ngừa

Phương pháp phòng ngừa bệnh lý tĩnh mạch lách theo như các bác sĩ chia sẻ thì không có gì quá khó khăn. Bạn có thể tham khảo và thực hiện theo một số biện pháp như sau:

• Ăn uống lành mạnh: Nên ưu tiên các thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất. Nhóm thực phẩm này có thể giúp giảm áp lực lên tĩnh mạch lách.
• Thường xuyên tập thể dục: Tập thể dục đều đặn có thể giúp cải thiện lưu thông máu, giúp tuần hoàn máu tốt hơn và giảm áp lực lên thành tĩnh mạch. Lưu ý, bạn nên tránh các môn thể thao đối kháng.
• Uống nhiều nước: Nước là nguồn năng lượng tái tạo vô hạn. Uống nhiều nước có thể kích hoạt sự trao đổi chất, giúp cải thiện lưu thông máu và hỗ trợ các tĩnh mạch hoạt động tốt hơn.
• Kiểm tra sức khỏe thường xuyên: Khám bệnh tổng quát theo định kỳ không những giúp bạn phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm, mà còn giúp bác sĩ nắm chắc “thời điểm vàng” để chữa trị hiệu quả, ngăn chặn các biến chứng.
• Nếu phải phẫu thuật điều trị: Hãy tuân thủ những lời căn dặn của bác sĩ để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn và biến chứng sau phẫu thuật.

Tĩnh mạch lách là một phần của hệ tuần hoàn trong cơ thể, có nhiệm vụ chính là vận chuyển máu từ các ống tiêu hóa trong ổ bụng, lách và tụy về gan. Cho nên, bạn cần hết sức chú ý đến vấn đề chăm sóc, phòng ngừa và điều trị sớm các bệnh lý liên quan đến tĩnh mạch lách. An Viên cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết trên và nếu còn thắc mắc các vấn đề về suy giãn tĩnh mạch, hãy liên hệ ngay cho chúng tôi để được tư vấn chi tiết.

________________________________________________

AN VIÊN – ĐỊA CHỈ ĐIỀU TRỊ SUY GIÃN TĨNH MẠCH ĐÁNG TIN CẬY

Hotline: 0985594561