Cảm giác kiến bò dưới da: Nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và cách xử lý

Tham vấn bác sỹ

bác sĩ nguyễn hoàng sơn

bác sỹ / Chuyên gia

Nguyễn Hoàng Sơn


Giám đốc Chuyên môn Hệ Thống An Viên

Cảm giác kiến bò dưới da khiến nhiều người giật mình vì cảm giác lăn tăn, châm chích như có côn trùng bò dưới lớp da dù hoàn toàn không có tác nhân thật. Hiểu rõ nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và cách xử lý đúng cách sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện lặp lại ở chân hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường khác.

 

Cảm giác kiến bò dưới da là gì?

Cảm giác kiến bò dưới da
Cảm giác kiến bò dưới da

Cảm giác kiến bò dưới da là một dạng rối loạn cảm giác thuộc nhóm dị cảm, đặc trưng bởi cảm giác lăn tăn, châm chích hoặc như có côn trùng nhỏ di chuyển ngay dưới bề mặt da dù thực tế không có tác nhân thật. Trong y khoa, trạng thái này được gọi là formication và thường xảy ra khi các dây thần kinh ngoại biên bị kích thích bất thường, dẫn truyền tín hiệu sai lệch lên não. Triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài nhiều giờ, phổ biến ở chân, tay và những vùng da có hệ thống thần kinh nông.

Nguyên nhân phổ biến gây cảm giác kiến bò dưới da

Cảm giác kiến bò dưới da có thể bắt nguồn từ nhiều rối loạn liên quan đến tĩnh mạch, thần kinh, chuyển hóa hoặc phản ứng tại chỗ trên da.

Bệnh lý liên quan đến tĩnh mạch 

Suy giãn tĩnh mạch
Suy giãn tĩnh mạch

Suy giãn tĩnh mạch khiến hệ thống van tĩnh mạch suy yếu, máu không trở về tim hiệu quả và ứ lại ở chi dưới. Áp lực tĩnh mạch tăng dần gây căng giãn thành mạch, kích thích các thụ thể cảm giác và làm phát sinh cảm giác kiến bò, châm chích hoặc tê nhẹ. Triệu chứng thường rõ rệt hơn vào buổi chiều, khi đứng lâu hoặc sau một ngày vận động nặng. Đây cũng là dấu hiệu sớm giúp người bệnh nhận diện rối loạn tuần hoàn trước khi xuất hiện tĩnh mạch nổi hoặc phù chân.

Nếu cảm thấy có dấu hiệu, nguy cơ mắc suy giãn tĩnh bệnh, người bệnh nên thăm khám sớm tại chuyên khoa trị giãn tĩnh mạch An Viên để được điều trị sớm.

Thiếu máu nuôi dây thần kinh

Dây thần kinh ngoại biên cần vitamin B1, B6 và B12 để dẫn truyền tín hiệu bình thường. Khi thiếu hụt, lớp vỏ myelin bảo vệ dây thần kinh bị tổn thương, dẫn đến truyền tín hiệu sai lệch và tạo cảm giác kiến bò, ran rát hoặc tê bì. Người ăn kiêng kéo dài, người lớn tuổi hoặc người lạm dụng rượu là nhóm nguy cơ cao.

Hội chứng ống cổ tay và các dạng chèn ép dây thần kinh

Hội chứng ống cổ tay
Hội chứng ống cổ tay

Chèn ép dây thần kinh xảy ra khi mô mềm, xương hoặc gân gây áp lực lên dây thần kinh, làm gián đoạn dẫn truyền tín hiệu. Ở người bị hội chứng ống cổ tay, dây thần kinh giữa bị nén trong khoang hẹp, dẫn đến cảm giác kiến bò ở ngón cái, ngón trỏ và lòng bàn tay. Thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống hoặc chèn ép dây thần kinh mác cũng gây triệu chứng tương tự.

Căng thẳng và lo âu kéo dài

Căng thẳng khiến cơ thể tăng tiết cortisol và adrenaline, làm hệ thần kinh trở nên nhạy cảm hơn. Người bệnh có thể cảm nhận kiến bò, tê nhẹ hoặc cảm giác nóng rát thoáng qua dưới da. Tình trạng này không nguy hiểm nhưng có thể làm nặng hơn triệu chứng ở người có bệnh lý tĩnh mạch.

Bệnh lý tuyến giáp

Rối loạn chức năng tuyến giáp ảnh hưởng đến trao đổi chất và hoạt động thần kinh. Suy giáp gây giữ nước trong mô mềm, tạo áp lực lên dây thần kinh, trong khi cường giáp làm dây thần kinh dễ bị kích thích. Cả hai đều có thể dẫn đến cảm giác kiến bò hoặc tê bì.

Bệnh tiểu đường và biến chứng thần kinh ngoại biên

Tiểu đường kéo dài làm tổn thương dây thần kinh ngoại biên, dẫn đến cảm giác kiến bò, bỏng rát hoặc châm chích ở bàn chân. Đây là dấu hiệu sớm của biến chứng thần kinh, nếu không kiểm soát có thể gây mất cảm giác và loét chân.

Phản ứng dị ứng hoặc kích ứng da

Mỹ phẩm, hóa chất, côn trùng cắn hoặc viêm da tiếp xúc có thể gây viêm nhẹ ở lớp da nông và tạo cảm giác kiến bò thoáng qua. Triệu chứng thường kèm đỏ da, nóng rát hoặc nổi mẩn ngứa.

Lạm dụng rượu bia kéo dài

Lạm dụng rượu bia kéo dài
Lạm dụng rượu bia kéo dài

Rượu gây tổn thương vỏ myelin của dây thần kinh, dẫn đến viêm đa dây thần kinh và cảm giác kiến bò, tê hoặc nhói ở chân. Người uống rượu kéo dài có nguy cơ triệu chứng nặng và dai dẳng hơn.

Cảm giác kiến bò dưới da có nguy hiểm không?

Cảm giác kiến bò dưới da không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng mức độ rủi ro phụ thuộc nhiều vào nguyên nhân gây ra triệu chứng. Ở một số trường hợp, đây chỉ là phản ứng sinh lý thoáng qua do ngồi lâu, đứng lâu, ngủ sai tư thế hoặc căng thẳng thần kinh. Khi nguyên nhân mang tính tạm thời, cảm giác thường giảm dần sau khi người bệnh vận động nhẹ, thay đổi tư thế hoặc nghỉ ngơi đầy đủ.

Cảm giác kiến bò dưới da có nguy hiểm không?
Cảm giác kiến bò dưới da có nguy hiểm không?

Tuy nhiên, nếu cảm giác kiến bò xuất hiện thường xuyên, kéo dài nhiều ngày hoặc kết hợp với các triệu chứng khác như tê bì, đau nhói, yếu cơ, phù chân hoặc thay đổi màu da, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tĩnh mạch.

Cảm giác kiến bò dưới da cũng có thể phản ánh rối loạn thần kinh do thiếu vitamin nhóm B, bệnh lý tuyến giáp, tiểu đường hoặc biến chứng thần kinh ngoại biên. Những tình trạng này nếu kéo dài có thể làm tổn thương dây thần kinh vĩnh viễn, gây giảm cảm giác hoặc đau mạn tính ở tay chân. Ở bệnh nhân tiểu đường, tổn thương thần kinh nặng còn tăng nguy cơ loét bàn chân và nhiễm trùng.

Mặc dù không phải mọi trường hợp đều nguy hiểm, nhưng việc theo dõi triệu chứng và nhận biết dấu hiệu bất thường là rất quan trọng. Nếu cảm giác kiến bò trở nên dai dẳng, không giảm khi nghỉ ngơi hoặc đi kèm thay đổi sức cơ, sưng đau, mất cảm giác hoặc rối loạn vận động, người bệnh nên thăm khám sớm để được đánh giá nguyên nhân chính xác. 

Chân có cảm giác kiến bò dưới da phải làm sao?

Khi chân xuất hiện cảm giác kiến bò dưới da, người bệnh cần quan sát kỹ tần suất, thời điểm và biểu hiện kèm theo để lựa chọn hướng xử lý phù hợp. Nếu triệu chứng nhẹ, thoáng qua hoặc liên quan đến thay đổi tư thế, việc chăm sóc tại nhà có thể giúp cải thiện rõ rệt. 

Nếu các biện pháp tại nhà không mang lại hiệu quả hoặc triệu chứng đi kèm tê bì kéo dài, người bệnh nên thăm khám sớm để được kiểm tra chuyên sâu. Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm tĩnh mạch, xét nghiệm đường huyết, kiểm tra chức năng tuyến giáp hoặc đo dẫn truyền thần kinh để xác định nguyên nhân chính xác. Điều trị kịp thời sẽ giúp ngăn biến chứng tĩnh mạch, bảo vệ dây thần kinh và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Xem thêm: Tay nổi gân xanh là bệnh gì? Cảnh báo bệnh lý tĩnh mạch thường gặp

Cách giảm triệu chứng khó chịu từ cảm giác kiến bò dưới da tại nhà

Cảm giác kiến bò dưới da khiến cơ thể phải chịu đựng những cảm giác cực kỳ khó chịu và  bứt dứt. Để khắc phục tình trạng này ngay lập tức bạn có thể áp dụng một số mẹo sau của  An Viên.

Cách giảm triệu chứng khó chịu từ cảm giác kiến bò dưới da
Cách giảm triệu chứng khó chịu từ cảm giác kiến bò dưới da

Kéo căng phần chi bị tê

Để xoa dịu và giảm cảm giác tê bì, ngứa ran như côn trùng cắn tại vùng tay hoặc chân. Bạn có thể kéo căng phần chi bị ảnh hưởng. Cách này giúp cải thiện và lưu thông máu, từ đó triệu chứng khó chịu chỉ biến mất trong ít phút.

Kéo căng phần chi bị tê
Kéo căng phần chi bị tê

Massage tại vùng có cảm giác kiến bò dưới da

Massage cũng là một giải pháp đơn giản giúp hồi sinh và kích thích tuần hoàn cho máu. Dùng đôi tay để massage nhẹ nhàng trực tiếp lên vùng cơ thể bị tê bì theo chuyển động tuần hoàn hoặc có thể kết hợp với tinh dầu để nâng cao hiệu quả hơn.

Sử dụng nghệ 

Nghệ là loại thảo mộc có chứa chứa curcumin – Đây là một hoạt chất có khả năng lưu thông máu. Do đó nó giúp bạn có thể giảm cảm giác khó chịu ở vùng bị tê bì. 

Bạn có thể cho một thìa cà phê bột nghệ vào cùng mật ong, uống hỗn hợp này mỗi ngày 1 lần. Tình trạng kiến bò dưới da không chỉ giảm mà còn làm da đẹp hơn mỗi ngày.

Ngâm chân tay bằng nước ấm

Những ngày thời tiết lạnh lẽo thể gây nên hiện tượng co cứng thậm chí như kiến cắn ở tay chân rất khó chịu. Ngâm tay chân bằng nước ấm sẽ kích thích tuần hoàn máu và làm thư giãn tại các cơ hiệu quả. Từ đó hạn chế việc cơ thể phải đối diện với cảm giác kiến bò dưới da

Ngâm chân tay bằng nước ấm
Ngâm chân tay bằng nước ấm

Áp dụng chế độ dinh dưỡng cho người kiến bò dưới da

Bệnh nhân bị kiến bò dưới da nguyên nhân cũng có thể là do đến từ việc cơ thể bị thiếu di dưỡng trầm trọng. Do vậy việc xây dựng thực đơn ăn uống lành mạnh và đủ chất đối với trường hợp  này là điều cực kỳ quan trọng để giúp tình trạng bệnh suy giảm.

Vitamin D, vitamin K, canxi là ba thành phần dinh dưỡng rất cần thiết cho sức khỏe con người, nhất là đối với những người bị tê bì, chuột rút hay có cảm giác kiến bò dưới da. Mục đích đầu tiên là để tăng cường sức khỏe của xương khớp mục đích thứ hai là bổ sung dưỡng chất để làm chậm quá trình oxy hóa gây nên hiện tượng tê bì, châm chích…

Tập luyện yoga

Ngày nay yoga đã trở thành bộ môn rèn luyện sức khỏe thân thuộc với tất cả mọi người. Các bài tập yoga thường rất nhẹ nhàng nhưng hiệu quả đem lại lại rất tích cực.

Tập luyện yoga
Tập luyện yoga

Yoga giúp cơ thể thoát khỏi vấn đề strees. Đây là vấn đề gây ức chế thần kinh điển hình. Nếu stress kéo dài thì nguy cơ gây nên tê bì, châm chích da -Triệu chứng điển hình của căn bệnh là điều không thể tránh khỏi.

Đi bộ

Đi bộ là cách để rèn luyện sức khoẻ vừa đơn giản vừa hiệu quả. Trong khi đi bộ, hãy cố gắng duy trì tốc độ vừa phải, cân đối, nhịp nhàng và kết hợp với việc hít thở sâu. Tránh việc đi quá nhanh sẽ gây mất sức và ảnh hưởng đến hệ hô hấp.

Đi bộ giúp cho việc tuần hoàn máu tốt hơn và tránh việc máu bị ứ đọng lại một chỗ. Nguyên nhân hàng đầu gây nên cảm giác tê bì, chuột rút và gây cảm giác kiến bò dưới da. 

Khám sớm nếu nghi ngờ bị suy giãn tĩnh mạch
Khám sớm nếu nghi ngờ bị suy giãn tĩnh mạch

Đối với những người nghi ngờ suy giãn tĩnh mạch hoặc đang gặp triệu chứng lặp lại, Tĩnh mạch An Viên là địa chỉ uy tín hỗ trợ thăm khám, siêu âm tĩnh mạch và điều trị theo phác đồ hiện đại. Việc tiếp cận đúng chuyên môn ngay từ đầu không chỉ giúp xác định nguyên nhân chính xác mà còn bảo đảm quá trình điều trị an toàn, hiệu quả và phù hợp với từng mức độ bệnh. Chủ động kiểm tra sức khỏe tĩnh mạch định kỳ sẽ giúp người bệnh duy trì chất lượng cuộc sống và ngăn ngừa triệu chứng tái phát lâu dài.

Xem thêm: Bị căng cơ bắp chân khi ngủ: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý

AN VIÊN – HỆ THỐNG ĐIỀU TRỊ SUY GIÃN TĨNH MẠCH ĐÁNG TIN CẬY HÀNG ĐẦU VIỆT NAM
________________________
🏥 Cơ sở Hà Nội: Số 6 ngõ 1 Trường Chinh – Thanh Xuân
🏥 Cơ sở Đà Nẵng: 100 Lê Đình Lý – Quận Thanh Khê
🏥 Cơ sở Nha Trang: 16 lô STH39 Thích Quảng Đức – Phước Hải
🏥 Cơ sở Sài Gòn: 765 Lê Hồng Phong – Quận 10
📞 Hotline: 0985594561
________________________
🌐 Website: tinhmachanvien.vn
💬 Zalo : Zalo An Viên
🎥 TikTok: @suygiantinhmach_anvien

 
ĐĂNG KÝ TƯ VẤN