Tìm hiểu kỹ thuật đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh

Tham vấn bác sỹ

bác sĩ nguyễn hoàng sơn

bác sỹ / Chuyên gia

Nguyễn Hoàng Sơn


Giám đốc Chuyên môn Hệ Thống An Viên

Đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh là kỹ thuật được chỉ định để hồi sức cấp cứu cho trẻ sơ sinh và trẻ sinh non. Nhờ kỹ thuật này mà trẻ mới hấp thụ được các chất dinh dưỡng hay các loại thuốc, dịch cần thiết. Trong bài viết hôm nay, hãy cùng An Viên tìm hiểu chi tiết về quy trình đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh và một số lưu ý quan trọng.

Đặt catheter tĩnh mạch rốn là gì?

Các trường hợp trẻ sơ sinh sinh non hoặc cần phải cấp cứu, thì bác sĩ sẽ chỉ định đặt catheter tĩnh mạch rốn. Kỹ thuật này dùng ống thông đặt vào tĩnh mạch vùng rốn của trẻ để nuôi dưỡng, điều trị và theo dõi. Đối với trẻ sinh non dưới 1000gr, biện pháp đặt catheter này cực kỳ cần thiết và nên thực hiện càng sớm càng tốt.

Tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh
Đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh

Các chuyên gia cho biết việc đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh với mục đích chính là:

  • Bổ sung dinh dưỡng glucose, lipid, vitamin và khoáng chất cần thiết cho trẻ sinh non, nhẹ cân;
  • Truyền dịch tĩnh mạch trong cấp cứu;
  • Hỗ trợ chức năng tuần hoàn và hô hấp của trẻ;
  • Thay máu tuần hoàn hoặc bán phần;
  • Theo dõi áp lực tĩnh mạch trung tâm ở trẻ;
  • Dùng để truyền nhiều loại thuốc và dịch vào cơ thể trẻ.

Kỹ thuật catheter tĩnh mạch rốn cho trẻ sơ sinh chống chỉ định với các trường hợp sau đây:

  • Trẻ bị tăng áp lực tĩnh mạch cửa;
  • Bị viêm rốn, phúc mạc hoặc ruột hoại tử;
  • Bị thoát vị rốn omphalocele hoặc qua khe hở thành bụng.

>> Xem thêm: Tĩnh mạch rốn là gì? Điều trị như thế nào và cách phòng ngừa hiệu quả

Khi nào cần đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh?

Đặt Catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh thường được chỉ định cho trẻ sơ sinh trong các trường hợp sau:

Hồi sức và cấp cứu sơ sinh

Tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh
Đặt catheter để hồi sức cấp cứu cho trẻ sơ sinh
  • Cần hồi sức nhanh ở trẻ sơ sinh bị suy hô hấp hoặc sốc.
  • Cung cấp thuốc vận mạch (dopamine, dobutamine, epinephrine).
  • Truyền dịch cấp cứu khi trẻ bị hạ đường huyết hoặc mất nước nặng.
  • Cấp cứu trong các tình huống như nhiễm trùng huyết, suy đa cơ quan.

Nuôi dưỡng tĩnh mạch toàn phần

  • Trẻ sơ sinh non tháng hoặc cực non tháng (<32 tuần), chưa thể ăn đường miệng.
  • Trẻ có bệnh lý đường tiêu hóa (viêm ruột hoại tử, teo ruột, dị tật bẩm sinh…).
  • Cần cung cấp dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch dài ngày.

Điều trị các bệnh lý nặng ở trẻ sơ sinh

  • Nhiễm trùng huyết sơ sinh, cần truyền kháng sinh qua đường tĩnh mạch trung tâm.
  • Suy hô hấp nặng, cần truyền surfactant hoặc thuốc điều trị hỗ trợ.
  • Tăng áp lực động mạch phổi, cần truyền thuốc giãn mạch như prostaglandin.

Hỗ trợ đo huyết áp tâm trương và theo dõi huyết động

Tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh
Đặt catheter tĩnh mạch rốn cho trẻ bị sốc, cần theo dõi áp lực tĩnh mạch trung tâm
  • Trẻ bị sốc, cần theo dõi áp lực tĩnh mạch trung tâm.
  • Đánh giá tình trạng tuần hoàn, cung cấp dịch và thuốc vận mạch hợp lý.
  • Khi không thể thiết lập đường truyền ngoại vi
  • Khó lấy ven do trẻ non tháng, phù nề, sốc nặng.

Kỹ thuật đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh là một biện pháp hiệu quả trong hồi sức và điều trị sơ sinh. Nhưng cần thực hiện đúng kỹ thuật để tránh biến chứng như nhiễm trùng, huyết khối, hoặc rối loạn tuần hoàn.

Quy trình thực hiện đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh

Kỹ thuật đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh được chỉ định để tiếp cận với tĩnh mạch rốn. Quy trình thực hiện cần phải chuẩn xác và cẩn thận để đảm bảo không gây ra nguy hiểm cho trẻ. Trước khi tiến hành kỹ thuật, cần phải chuẩn bị đủ các dụng cụ cần thiết sau đây:

  • Bộ ống tĩnh mạch.
  • Dung dịch sát khuẩn (povidone-iodine, cồn sát khuẩn).
  • Gạc vô khuẩn, găng tay vô khuẩn, áo choàng, khẩu trang.
  • Cố định băng keo, chỉ khâu.
  • Kim tiêm, bơm tiêm 5-10ml.
  • Nước muối sinh lý, heparin để rửa ống thông.
  • Máy đo chiều dài ống thông.
  • Dụng cụ hồi sức phòng trường hợp trẻ gặp sự cố
Tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh
Một số dụng cụ cần thiết để đặt catheter

Sau khi đã chuẩn bị đủ các dụng cụ cần thiết, bác sĩ tiến hành đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh với các bước cụ thể dưới đây:

Bước 1: Chuẩn bị bệnh nhi

  • Giải thích cho gia đình về thủ thuật đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh.
  • Đặt trẻ nằm xuống, giữ ấm, cố định tay chân nhẹ nhàng.
  • Sát khuẩn vùng rốn và xung quanh bằng cồn i-ốt.

Bước 2: Xác định chiều dài ống thông cần đặt

Dựa trên cân nặng và chiều dài cơ thể của trẻ để chọn ống thông phù hợp, nối các đầu dây dẫn và ống tiêm có dung dịch NaCl 0.9%.

Bước 3: Kỹ thuật đặt ống thông

Tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh
Bác sĩ tiến hành đặt catheter tĩnh mạch rốn cho trẻ sơ sinh
  • Trải khăn và đảm bảo xung quanh vô khuẩn rồi tiến hành cắt dây rốn.
  • Nếu dây rốn chưa cắt, dùng kẹp vô khuẩn kẹp cách 1-2 cm, cắt ngang.
  • Tiếp theo tìm tĩnh mạch, thường là mạch lớn.
  • Luồn ống thông vào tĩnh mạch.
  • Cầm ống thông bằng tay vô khuẩn, đưa nhẹ nhàng vào tĩnh mạch.
  • Đẩy ống thông đến vị trí mong muốn thường trong mạch tĩnh phía dưới.
  • Sau khi luồn ống thông vào thì bắt đầu hút máu ngược ra rồi bơm dung dịch Natri clorua 0,9% vào.
  • Kiểm tra độ lưu thông.
  • Chụp X-quang để xác định vị trí.
  • Cố định ống thông bằng chỉ khâu hoặc băng keo vô khuẩn.

Bước 4: Hoàn tất thủ thuật

  • Sau khi hoàn thành, nhân viên y tế cần ghi chép chi tiết về thủ thuật (thời gian, chiều dài ống thông, phản ứng của trẻ) vào hồ sơ bệnh án của trẻ.
  • Theo dõi các chỉ số như nhiễm trùng, ống thông tắc, co mạch.

Một số lưu ý khi đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh

Kỹ thuật đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với việc chẩn đoán kịp thời. Phương pháp này giúp bác sĩ theo dõi chính xác và điều trị hiệu quả cho trẻ. Một số ưu điểm nổi bật của kỹ thuật này bao gồm độ an toàn, ngăn chặn tình trạng phơi nhiễm và nhiễm trùng. Đặc biệt là giảm sự đau đớn cho bệnh nhi.

Tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh
Đặt đặt catheter cần được thực hiện nhanh chóng và chuẩn xác

Tuy nhiên, đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh cần phải được thực hiện ngay trong những ngày đầu tiên sau khi trẻ sinh ra. Thêm một lưu ý nữa là không nên lưu catheter tĩnh mạch rốn kéo dài hơn 14 ngày vì có thể tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Cũng có trường hợp xảy ra một số biến chứng khi đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh. Những rủi ro tiềm ẩn mà các bậc phụ huynh cần lưu ý đó là:

  • Nhiễm trùng: Một trong những rủi ro đáng lo ngại khi đặt ống thông tĩnh mạch ở trẻ sơ sinh là nhiễm trùng huyết. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu thông qua ống thông, gây ra tình trạng nhiễm trùng toàn thân nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, nhiễm trùng huyết có thể dẫn đến suy đa tạng và nguy hiểm đến tính mạng của trẻ em.
  • Huyết khối tĩnh mạch: Khi ống thông nằm trong cửa tĩnh mạch, nguy cơ hình thành huyết khối khá cao. Khối máu có thể gây cản trở máu lưu thông, dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa, ảnh hưởng đến chức năng gan và hệ tiêu hóa của trẻ em. Trong những trường hợp nghiêm trọng, tình trạng này có thể gây nguy hiểm và giãn mạch tĩnh thực quản, tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết tiêu hóa.
  • Đặt sai vị trí ống thông: Việc đặt ống thông không đúng vị trí có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Nếu ống thông đi quá sâu vào tim hoặc các tĩnh mạch, nó có thể gây rối loạn huyết động, tổn thương nội mạch. Hoặc thậm chí dẫn đến tràn dịch màng. Do đó, cần kiểm tra vị trí ống thông bằng X-quang hoặc siêu âm ngay sau khi đặt để đảm bảo an toàn cho trẻ.
  • Dinh dưỡng: Ống thông tĩnh mạch thường được sử dụng để truyền dịch và dinh dưỡng, nhưng nếu không được kiểm soát chặt chẽ, nó có thể dẫn đến rối loạn điện giải và chuyển hóa. Trẻ có thể bị tăng hoặc hạ đường huyết, mất cân bằng natri, kali và các chất khác, ảnh hưởng đến chức năng mạch máu, thần kinh và sự phát triển tổng thể của cơ thể.

Để hạn chế tối đa các rủi ro sức khỏe khi đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh, đội ngũ thực hiện cần tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh và đảm bảo dùng đúng các thiết bị y tế. Trong quá trình thực hiện, nếu có bất kỳ vấn đề nào bất thường, cần báo ngay cho đội ngũ bác sĩ để được hỗ trợ kịp thời.

Đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh ở đâu uy tín?

Tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh
Phụ huynh cần tìm hiểu, lựa chọn bệnh viện và cơ sở y tế uy tín để điều trị cho trẻ

Việc đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh ở đâu an toàn, uy tín là điều hết sức quan trọng. Quá trình thực hiện sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí là cả tính mạng của trẻ nên các bậc phụ huynh cần tìm hiểu và cân nhắc lựa chọn cơ sở y tế uy tín.

Quy trình đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh phải được thực hiện với đội ngũ bác sĩ có chuyên môn và kinh nghiệm. Các trang thiết bị đầy đủ, đảm bảo vệ sinh và kịp thời xử lý ngay những trường hợp không mong muốn. Hiện, một số bệnh viện và cơ sở y tế đảm bảo các tiêu chí để cha mẹ yên tâm đặt catheter tĩnh mạch cho trẻ đó là: Khoa nhi sơ sinh – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội,…

Trên đây là toàn bộ những thông tin về kỹ thuật đặt catheter tĩnh mạch rốn trẻ sơ sinh mà Tĩnh Mạch An Viên đã tổng hợp để chia sẻ đến bạn đọc. Mong rằng, bài viết đã giúp bạn giải đáp những thắc mắc về kỹ thuật này. Hãy tiếp tục theo dõi và truy cập vào trang web của An Viên để cập nhật thêm nhiều tin tức liên quan đến tĩnh mạch mới nhé!

________________________________________________

AN VIÊN – ĐỊA CHỈ ĐIỀU TRỊ SUY GIÃN TĨNH MẠCH ĐÁNG TIN CẬY

Hotline: 0985594561

 
ĐĂNG KÝ TƯ VẤN