Giãn tĩnh mạch thực quản là một bệnh lý nguy hiểm đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây, đặc biệt ở những người mắc các bệnh gan mạn tính như xơ gan. Tuy nhiên, không ít người vẫn còn “mù mờ” về mức độ nghiêm trọng cũng như cách nhận biết căn bệnh này, dẫn đến việc phát hiện và điều trị muộn, làm tăng nguy cơ biến chứng đe dọa tính mạng.
Trong bài viết dưới đây, AN VIÊN sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề: “giãn tĩnh mạch thực quản là gì? Nguyên nhân do đâu?” Đừng bỏ lỡ những thông tin quan trọng để bảo vệ sức khỏe của chính mình và người thân nhé!
Giãn tĩnh mạch thực quản là gì?
Tĩnh mạch thực quản là các mạch máu nhỏ nằm trong thành của ống thực quản, có nhiệm vụ dẫn máu từ thực quản trở về hệ tuần hoàn chung của cơ thể. Các tĩnh mạch thực quản có kích thước nhỏ, lưu lượng máu qua đây không nhiều nhưng chúng đóng một vai trò rất quan trọng trong hệ tuần hoàn lưu thông máu của cơ thể.
Giãn tĩnh mạch thực quản là tình trạng các tĩnh mạch ở thành dưới của thực quản bị phình giãn bất thường. Tình trạng này gây ra do hệ thống tĩnh mạch thực quản suy yếu ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển gây tắc nghẽn, ứ đọng máu khiến thành tĩnh mạch thực quản phình to bất thường. Tuy nhiên cũng có nhiều trường hợp do van đóng mở ở tĩnh mạch thực quản gặp vấn đề khiến máu không thể lưu thông, trào ngược trở lại.

Nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch thực quản
Các chuyên gia tĩnh mạch hàng đầu cho biết có rất nhiều tác nhân tác động khiến tình trạng suy giãn tĩnh mạch quản ngày càng trầm trọng hơn. Trong đó có các nguyên nhân xuất phát từ tình trạng bất thường của gan. Cụ thể đó là:
Tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa
Tĩnh mạch cửa là con đường chính dẫn máu từ các cơ quan tiêu hóa như dạ dày, ruột, lách về gan để lọc và chuyển hóa. Khi dòng máu này bị cản trở do tổn thương gan hoặc tắc nghẽn trong hệ thống tĩnh mạch cửa, áp lực bên trong lòng mạch sẽ tăng cao. Máu không thể lưu thông bình thường qua gan nên buộc phải tìm các đường dẫn phụ, trong đó có các tĩnh mạch nhỏ ở thực quản. Lâu dần, lượng máu dồn về đây quá nhiều khiến các tĩnh mạch thực quản phình giãn, thành mạch mỏng yếu, dẫn đến nguy cơ vỡ và xuất huyết nghiêm trọng.
Xem thêm>>> Tiêm xơ tĩnh mạch IVEN trị suy giãn tĩnh mạch hiệu quả hơn 10 năm uống thuốc
Xơ gan
Xơ gan làm thay đổi cấu trúc và chức năng gan, xơ hóa gan gây chèn ép lên hệ thống mạch máu trong gan khiến tắc nghẽn lưu thông máu của hệ thống tĩnh mạch. Khi gan bị xơ nặng, nguy cơ tăng áp lực tĩnh mạch cửa và giãn tĩnh mạch thực quản là rất cao.

Dị tật bẩm sinh hoặc rối loạn đông máu
Ở những người có bất thường bẩm sinh về hệ mạch máu hoặc mắc các bệnh lý về đông máu sẽ có nguy cơ hình thành huyết khối và tăng áp lực tĩnh mạch cửa cũng tăng lên, làm xuất hiện giãn tĩnh mạch thực quản ngay cả khi chưa có tổn thương gan rõ rệt.
Tóm lại, giãn tĩnh mạch thực quản hầu hết liên quan đến các bệnh lý làm tăng áp lực tĩnh mạch cửa, đặc biệt là xơ gan. Bởi vì hệ thống tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch thực quản có mối quan hệ mật thiết với nhau. Khi một trong hai gặp bất thường sẽ ảnh hưởng đến bộ phận còn lại.
Triệu chứng giãn tĩnh mạch thực quản
Suy giãn tĩnh mạch thực quản là một bệnh lý có sự hình thành một cách thầm lặng. Hầu hết người bệnh ở giai đoạn đầu đều không phát hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào về giãn tĩnh mạch thực quản. Tuy nhiên khi tình trạng bệnh nặng hơn, cơ thể sẽ xuất hiện các dấu hiệu bất thường. Cụ thể đó là:
- Nôn ra máu tươi hoặc máu đen bầm.
- Đi ngoài phân đen, có mùi hôi tanh (do máu tiêu hóa trong đường ruột).
- Hoa mắt, chóng mặt.
- Mệt mỏi, da xanh xao.
- Tụt huyết áp, ngất xỉu.
- Nhịp tim nhanh, thở gấp.
- Vàng da, vàng mắt.
- Bụng to do cổ trướng (dịch ổ bụng).
- Phù chân.
- Sao mạch (dấu hiệu mạch máu nổi hình mạng nhện trên da).
- Dễ chảy máu, bầm tím do rối loạn đông máu.
- Lú lẫn, rối loạn ý thức (bệnh não gan trong xơ gan nặng).
- Đau hoặc tức vùng thượng vị.
- Cảm giác nghẹn, khó chịu vùng ngực.
- Khó nuốt hoặc nuốt vướng (hiếm gặp).

Khi phát hiện cơ thể có các triệu chứng bất thường trên hãy đi thăm khám bác sĩ chuyên khoa ngay. Người bệnh tuyệt đối không được chủ quan tránh tình trạng bệnh ngày một nặng thêm và có nguy cơ để lại biến chứng nguy hiểm.
Các phương pháp chẩn đoán và điều trị giãn tĩnh mạch thực quản
Giãn tĩnh mạch thực quản là bệnh lý có thể để lại các biến chứng nguy hiểm nếu không phát hiện và chữa trị kịp thời. Chúng ta không thể chủ quan với bệnh lý này. Do đó, việc chẩn đoán và chữa trị giãn tĩnh mạch thực quản đóng vai trò rất quan trọng.
Phương pháp chẩn đoán
Sau đây là các phương pháp chẩn đoán phổ biến nhất được áp dụng tại các bệnh viện, phòng khám lớn để phát hiện tình trạng giãn tĩnh mạch thực quản. Những phương pháp này sẽ hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác tình trạng của tĩnh mạch thực quản. Cụ thể đó là:
Nội soi thực quản – dạ dày
Đây là một phương pháp phổ biến trong chẩn đoán giãn tĩnh mạch thực quản. Thông qua nội soi, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp bên trong lòng thực quản để phát hiện các búi tĩnh mạch bị giãn, xác định kích thước, mức độ giãn cũng như những dấu hiệu nguy cơ cao dẫn đến vỡ tĩnh mạch, như các vệt đỏ hoặc chấm đỏ trên bề mặt tĩnh mạch.
Xét nghiệm máu
Phương pháp này thường được chỉ định để đánh giá chức năng gan và tĩnh mạch thực quản. Một số xét nghiệm quan trọng bao gồm công thức máu, chức năng gan, các chỉ số đông máu (INR, PT) và số lượng tiểu cầu… Những kết quả này giúp bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Siêu âm bụng
Siêu âm giúp phát hiện các dấu hiệu của xơ gan, tình trạng lách to, dịch ổ bụng (cổ trướng) và huyết khối tĩnh mạch cửa,.. Đây cũng những yếu tố làm tăng nguy cơ giãn tĩnh mạch thực quản. Mặc dù siêu âm không thể thay thế nội soi, nhưng chúng sẽ có vai trò hỗ trợ đánh giá nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của tăng áp lực tĩnh mạch thực quản.
Chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ
Ngoài ra, chụp cắt lớp vi tính (CT scan) hoặc cộng hưởng từ (MRI) cũng được sử dụng khi cần đánh giá chi tiết hơn về hệ thống tĩnh mạch thực quản. Các phương pháp này sẽ cho ra hình ảnh sắc nét giúp bác sĩ chẩn đoán và phát hiện sớm tình trạng giãn tĩnh mạch thực quản ở người bệnh (nếu có).
Các phương pháp điều trị giãn tĩnh mạch thực quản hiệu quả
Muốn chữa trị suy giãn tĩnh mạch thực quản hiệu quả cần xử lý triệt để các triệu chứng của bệnh. Bác sĩ sẽ dựa vào dấu hiệu cụ thể của từng người bệnh để đưa ra phác đồ điều trị riêng biệt. Sau đây là một vài phương pháp được áp dụng phổ biến trong chữa trị giãn tĩnh mạch thực quản:
Điều trị dự phòng xuất huyết
Mục tiêu quan trọng nhất trong điều trị giãn tĩnh mạch thực quản là ngăn ngừa nguy cơ chảy máu lần đầu tiên. Bởi vì khi vỡ tĩnh mạch sẽ rất nguy hiểm, dễ đe dọa tính mạng. Trong trường hợp bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch thực quản và chưa xuất huyết, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị dự phòng bằng hai phương pháp chính đó là dùng thuốc chẹn beta và thắt tĩnh mạch thực quản qua nội soi. Đây là các phương pháp điều trị an toàn và mang lại hiệu quả cao.

Điều trị xuất huyết cấp tính
Khi tĩnh mạch thực quản đã vỡ và gây chảy máu, bệnh nhân cần được cấp cứu ngay lập tức. Nếu chậm chế có thể để lại các biến chứng nguy hiểm, thậm chí là ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh. Quá trình điều trị bao gồm các bước sau:
- Hồi sức cấp cứu: Đầu tiên, bác sĩ sẽ bảo đảm đường thở thông thoáng, ngăn ngừa nguy cơ sặc máu vào phổi. Sau đó, bệnh nhân được truyền dịch và truyền máu để bù lượng máu đã mất, giúp ổn định huyết áp và duy trì tuần hoàn máu đến các cơ quan quan trọng.
- Dùng thuốc co mạch: Loại thuốc thường được sử dụng là Somatostatin hoặc Terlipressin. Những loại thuốc này có tác dụng làm co các mạch máu tại hệ thống tĩnh mạch cửa, giúp giảm áp lực trong tĩnh mạch thực quản và hạn chế tiếp tục chảy máu.
- Nội soi cầm máu cấp cứu: Sau khi bệnh nhân ổn định, bác sĩ sẽ tiến hành nội soi thực quản để tìm và cầm máu trực tiếp tại vị trí vỡ tĩnh mạch. Các kỹ thuật y khoa thường áp dụng trong trường hợp này đó là “thắt tĩnh mạch bằng vòng cao su và chích xơ tĩnh mạch”.
Ngoài ra, khi tình trạng suy giãn tĩnh mạch thực quản nặng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng gan người bệnh có thể phải thực hiện phẫu thuật. Tuy nhiên đây là lựa chọn cuối cùng khi áp dụng các phương pháp điều trị khác không hiệu quả.

Sau khi chữa trị giãn tĩnh mạch thực quản xong, người bệnh cần được theo dõi tình trạng tĩnh mạch thực quản trong thời gian dài. Điều này không chỉ đảm bảo bệnh không tái phát mà còn kịp xử lý kịp thời khi xuất hiện các vấn đề bất thường.
Hy vọng nội dung bài viết trên đây có thể giúp bạn đọc hiểu rõ về vấn đề “giãn tĩnh mạch thực quản là gì?” Từ đó có thể phòng tránh và lựa chọn phương pháp điều trị tốt nhất. Nếu bạn đang tìm kiếm địa chỉ thăm khám tĩnh mạch MIỄN PHÍ 100% thì hãy liên hệ tĩnh mạch AN VIÊN thông qua số Hotline 098.559.4561 để được tư vấn, đặt lịch thăm khám sớm nhất nhé!
CHUYÊN KHOA TĨNH MẠCH AN VIÊN
- Cơ sở Sài Gòn: 765 Lê Hồng Phong – Quận 10.
- Cơ sở Hà Nội: Số 1 Trường Chinh – Thanh Xuân.
- Cơ sở Đà Nẵng: 100 Lê Đình Lý, Vĩnh Trung, Thanh Khê, Đà Nẵng.
- Cơ sở Nha Trang: 16 lô STH39 Thích Quảng Đức – Phước Hải.
- Giờ mở cửa: 8h – 17h30 tất cả ngày trong tuần.




