Giãn tĩnh mạch một bên chân là gì? Dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả

Giãn tĩnh mạch một bên chân là gì?

Giãn tĩnh mạch một bên chân là tình trạng các tĩnh mạch ở chân trái hoặc chân phải bị giãn rộng, mất khả năng đưa máu lưu thông hiệu quả về tim. Khác với suy giãn tĩnh mạch ở cả hai chân, tình trạng này chỉ biểu hiện ở một chi dưới, trong khi chân còn lại chưa xuất hiện dấu hiệu rõ ràng.

Các tĩnh mạch bị giãn có thể nổi thành đường xanh, tím dưới da, ngoằn ngoèo hoặc phình thành từng búi, thường gặp ở vùng bắp chân và đùi. Tình trạng giãn tĩnh mạch một bên chân có thể xuất hiện ở nhiều mức độ khác nhau, từ những thay đổi nhỏ dưới da đến các biểu hiện nặng hơn như phù chân, biến đổi sắc tố da và loét vùng cổ chân.

5 nguyên nhân khiến giãn tĩnh mạch chỉ xuất hiện ở một chân

Giãn tĩnh mạch có thể xuất hiện ở cả hai chân hoặc chỉ tập trung ở một bên. Điều này thường liên quan đến sự khác biệt về cấu trúc mạch máu, khả năng lưu thông máu hoặc những tổn thương mà một bên chân từng gặp phải. Cụ thể đó là:

Do tĩnh mạch chậu bị chèn ép

Tĩnh mạch chậu là mạch máu lớn có nhiệm vụ đưa máu từ chi dưới trở về tim. Nếu tĩnh mạch này bị chèn ép, dòng máu từ một bên chân có thể gặp khó khăn khi lưu thông, khiến áp lực trong hệ thống tĩnh mạch phía dưới tăng lên.

Điển hình là hội chứng May-Thurner, xảy ra khi động mạch chậu phải bắt chéo và chèn ép tĩnh mạch chậu trái vào cột sống thắt lưng. Sự chèn ép kéo dài có thể làm hẹp lòng mạch, cản trở dòng máu trở về tim và gây ứ trệ tuần hoàn ở chân trái. Đây là lý do một số người chỉ xuất hiện tình trạng giãn tĩnh mạch, phù nề hoặc đau tức ở chân trái thay vì cả hai bên.

Do di chứng sau chấn thương hoặc phẫu thuật

Nếu một bên chân từng bị chấn thương nghiêm trọng hoặc trải qua phẫu thuật, hệ thống tĩnh mạch tại khu vực này có thể bị ảnh hưởng. Tổn thương thành mạch, van tĩnh mạch hoặc quá trình hình thành mô sẹo sau chấn thương có thể làm cản trở dòng máu lưu thông.

Ngoài ra, việc bó bột, hạn chế đi lại hoặc nằm bất động trong thời gian dài khiến cơ bắp chân ít co bóp. Trong khi đó, hoạt động của cơ bắp chân đóng vai trò như một chiếc bơm hỗ trợ đưa máu từ chi dưới trở về tim. Khi cơ chế này suy giảm, máu dễ ứ đọng hơn tại bên chân ít vận động. Vì vậy, nếu chỉ một bên chân từng chịu tổn thương hoặc phải hạn chế vận động kéo dài, nguy cơ xuất hiện các bất thường tĩnh mạch ở bên chân đó có thể cao hơn.

Do di chứng sau huyết khối tĩnh mạch sâu

Huyết khối tĩnh mạch sâu là tình trạng cục máu đông hình thành trong các tĩnh mạch nằm sâu ở chân, gây cản trở dòng máu lưu thông. Tình trạng này thường có thể xảy ra ở một bên chân và để lại những tổn thương kéo dài sau điều trị.

Cụ thể, cục máu đông có thể làm tổn thương các van tĩnh mạch hoặc để lại mô sẹo khiến lòng mạch bị hẹp. Khi van tĩnh mạch không còn đóng kín, máu dễ chảy ngược xuống dưới và ứ đọng tại chân. Nếu dòng máu tiếp tục gặp cản trở, áp lực trong hệ thống tĩnh mạch tăng lên, tạo điều kiện cho các tĩnh mạch giãn rộng. Do tổn thương thường tập trung ở bên chân từng bị huyết khối, người bệnh có thể gặp tình trạng phù nề, đau tức, nặng chân hoặc nổi tĩnh mạch rõ hơn ở bên đó.

Do dị tật mạch máu bẩm sinh

Một số người sinh ra đã có bất thường về cấu trúc hoặc sự phát triển của hệ thống mạch máu. Những dị tật này có thể chỉ ảnh hưởng đến một bên chân, khiến dòng máu lưu thông không bình thường và làm các tĩnh mạch giãn rộng.

Điển hình là hội chứng Klippel-Trenaunay, một dị tật mạch máu bẩm sinh thường ảnh hưởng đến một chi. Người mắc hội chứng này có thể xuất hiện các vết bớt màu đỏ tím trên da, dị dạng tĩnh mạch và một bên chân phát triển lớn hoặc dài hơn bên còn lại. Do những bất thường về mạch máu thường tập trung ở một chi, các biểu hiện giãn tĩnh mạch cũng có thể chỉ xuất hiện tại bên chân bị ảnh hưởng.

Do khối u hoặc hạch chèn ép tĩnh mạch vùng chậu

Một nguyên nhân khác ít được chú ý là sự chèn ép tĩnh mạch từ các cấu trúc nằm bên trong vùng bụng dưới hoặc vùng chậu. Một số khối u, u xơ tử cung kích thước lớn hoặc hạch to bất thường có thể gây áp lực lên tĩnh mạch, làm hẹp đường lưu thông máu từ chân trở về tim.

Khi tĩnh mạch dẫn máu từ một bên chân bị chèn ép, máu có thể ứ đọng ở phía dưới vị trí bị chèn ép. Tình trạng này làm tăng áp lực trong hệ thống tĩnh mạch, khiến chân bên đó dễ xuất hiện phù nề, đau tức và các tĩnh mạch giãn nổi dưới da.

Dấu hiệu giãn tĩnh mạch chân một bên cần chú ý

Giãn tĩnh mạch một bên chân thường biểu hiện rõ ở chân trái hoặc chân phải, trong khi chân còn lại chưa xuất hiện triệu chứng đáng kể. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ cảm thấy chân nặng mỏi sau khi đứng hoặc ngồi lâu. Khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu có thể trở nên rõ ràng hơn và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Dưới đây là những dấu hiệu người bệnh cần chú ý:

• Xuất hiện các đường gân xanh, tím nổi ngoằn ngoèo dưới da: Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất. Các tĩnh mạch ở bắp chân, khoeo chân hoặc đùi nổi thành đường xanh, tím, có thể ngoằn ngoèo hoặc phình thành từng búi. Tình trạng này thường chỉ xuất hiện rõ ở một bên chân.
• Một bên chân thường xuyên nặng mỏi, đau tức: Người bệnh có thể cảm thấy chân bị nặng, căng tức, nhức mỏi hoặc nóng ran, nhất là sau khi đứng lâu, ngồi nhiều hoặc đi lại trong thời gian dài. Cảm giác khó chịu thường giảm khi nghỉ ngơi, kê cao chân.
• Một bên chân bị phù hoặc sưng to hơn bên còn lại: Tình trạng ứ trệ tuần hoàn có thể khiến dịch tích tụ ở mô xung quanh, gây sưng mắt cá hoặc cẳng chân. Người bệnh có thể nhận thấy một bên chân to hơn, đặc biệt vào cuối ngày.
• Chuột rút, ngứa ran hoặc cảm giác khó chịu ở chân: Một số người thường bị chuột rút về đêm, cảm giác châm chích, ngứa hoặc bồn chồn ở chân. Những triệu chứng này có thể xuất hiện ở bên chân bị giãn tĩnh mạch và gây ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
• Da chân thay đổi màu sắc, khô và dễ tổn thương: Khi tình trạng suy giãn tĩnh mạch kéo dài, vùng da quanh mắt cá chân có thể sẫm màu, chuyển nâu, khô hoặc ngứa. Một số trường hợp xuất hiện tình trạng da dày, cứng hơn bình thường.
• Xuất hiện vết loét ở vùng cổ chân: Ở giai đoạn nặng, da có thể bị tổn thương và hình thành vết loét, thường gặp ở vùng quanh mắt cá chân, đặc biệt là mặt trong cẳng chân. Vết loét có thể lâu lành, dễ tái phát và cần được điều trị, chăm sóc đúng cách.

Xem thêm>>> Suy giãn tĩnh mạch cấp độ 6: Nguy cơ hoại tử và cưa chân

Phân biệt giãn tĩnh mạch chân một bên và huyết khối tĩnh mạch sâu

Giãn tĩnh mạch một bên chân và huyết khối tĩnh mạch sâu là hai bệnh lý khác nhau nhưng có một số biểu hiện tương tự như sưng, đau ở một bên chân, khiến nhiều người dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên có thể phân biệt hai tình trạng này dựa trên những tiêu chí dưới đây:

 

Tiêu chí	Suy giãn tĩnh mạch chân một bên	Huyết khối tĩnh mạch sâu
Bản chất bệnh	Bệnh lý mạn tính, thoái hóa thành mạch và van tĩnh mạch nông	Bệnh lý cấp tính, hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn tĩnh mạch sâu
Vị trí tổn thương	Tĩnh mạch hiển lớn/bé nằm sát bề mặt da	Tĩnh mạch sâu nằm sâu bên trong khối cơ (tĩnh mạch đùi, khoeo, chày)
Khởi phát triệu chứng	Tiến triển từ từ qua nhiều tháng, nhiều năm	Xuất hiện đột ngột trong vài giờ đến vài ngày
Mức độ đau	Đau âm ỉ, căng tức, cảm giác mỏi chân; tăng về cuối ngày	Đau nhói, dữ dội, căng tức như bị chuột rút xé cơ, đau liên tục
Biểu hiện sưng phù	Phù nhẹ quanh mắt cá chân hoặc cẳng chân, giảm khi kê cao chân	Phù to toàn bộ cẳng chân/đùi, ấn cứng, lệch hẳn so với chân lành
Hình thái da bên ngoài	Gân xanh tím nổi gồ, ngoằn ngoèo như búi giun; sạm da mạn tính	Da căng bóng, chuyển màu đỏ tía hoặc tím tái, sờ vào thấy nóng bừng
Mức độ nguy hiểm	Giảm chất lượng sống, biến chứng viêm loét da lâu lành	Cấp cứu khẩn cấp: Cục máu đông có thể trôi về phổi gây thuyên tắc phổi tử vong

Siêu âm Doppler khi bị giãn tĩnh mạch một bên chân

Tại Chuyên khoa Tĩnh mạch An Viên, siêu âm Doppler mạch máu là bước quan trọng và bắt buộc trong quá trình thăm khám, chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị suy giãn tĩnh mạch. Đây là kỹ thuật giúp bác sĩ quan sát cấu trúc mạch máu, đánh giá hướng và tốc độ dòng máu lưu thông, đồng thời phát hiện những bất thường trong hệ thống tĩnh mạch chi dưới. Từ đó, bác sĩ có cơ sở xác định nguyên nhân, mức độ bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho từng người bệnh. Cụ thể đó là:

• Kiểm tra cấu trúc và tình trạng tĩnh mạch: Siêu âm giúp quan sát đường kính, thành mạch và lòng mạch của các tĩnh mạch nông, tĩnh mạch sâu. Qua đó, bác sĩ có thể phát hiện tình trạng giãn tĩnh mạch, tắc nghẽn hoặc sự xuất hiện của cục máu đông.
• Đánh giá chức năng của van tĩnh mạch: Doppler màu và Doppler xung giúp theo dõi hướng di chuyển của dòng máu, phát hiện tình trạng máu chảy ngược do van tĩnh mạch bị suy yếu. Đây là cơ sở để xác định vị trí và mức độ suy van.
• Phát hiện huyết khối tĩnh mạch sâu: Nếu một bên chân đột ngột sưng to, đau nhức hoặc căng tức, bác sĩ cần kiểm tra khả năng xuất hiện cục máu đông trong lòng tĩnh mạch sâu. Siêu âm Doppler giúp phát hiện hoặc loại trừ huyết khối tại những vị trí có thể khảo sát.
• Tìm dấu hiệu chèn ép tĩnh mạch vùng chậu: Trong một số trường hợp, giãn tĩnh mạch chỉ xuất hiện ở một bên chân do dòng máu bị cản trở ở các tĩnh mạch nằm sâu trong vùng chậu. Siêu âm có thể ghi nhận những dấu hiệu bất thường của dòng chảy, từ đó giúp bác sĩ nghi ngờ tình trạng chèn ép tĩnh mạch và cân nhắc chỉ định thêm các phương pháp chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu.

Các phương pháp điều trị giãn tĩnh mạch một bên chân hiệu quả

Hiện nay, việc điều trị giãn tĩnh mạch một bên chân đã trở nên nhẹ nhàng hơn nhờ sự phát triển của các kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn. Thay vì phải phẫu thuật mổ hở như trước đây, bác sĩ có thể sử dụng các phương pháp hiện đại như laser nội mạch hoặc keo sinh học để xử lý đoạn tĩnh mạch bị suy ngay bên trong lòng mạch.

Laser nội mạch (EVLA)

Laser nội mạch (EVLA) là phương pháp sử dụng năng lượng laser để tạo nhiệt, làm co và đóng đoạn tĩnh mạch bị suy. Thay vì rạch da để lấy bỏ mạch máu, bác sĩ chỉ cần tạo một điểm chọc kim nhỏ trên da, sau đó đưa sợi laser vào lòng tĩnh mạch dưới hướng dẫn của siêu âm.

Khi năng lượng laser được phát ra, thành mạch sẽ co lại và đóng kín, từ đó ngăn dòng máu trào ngược qua đoạn tĩnh mạch bị suy. Sau can thiệp, máu sẽ được điều hướng lưu thông qua các tĩnh mạch khỏe mạnh khác. Một số ưu điểm của phương pháp laser nội mạch:

• Ít xâm lấn, không cần rạch da để lấy bỏ tĩnh mạch.
• Thời gian thực hiện tương đối nhanh, thường khoảng 30–60 phút tùy tình trạng.
• Hạn chế tổn thương mô xung quanh khi được thực hiện đúng kỹ thuật.
• Người bệnh có thể vận động, đi lại sớm sau can thiệp theo hướng dẫn của bác sĩ.

Keo sinh học

Keo sinh học là phương pháp sử dụng chất kết dính y tế chuyên dụng để đóng đoạn tĩnh mạch bị suy. Kỹ thuật này thường được thực hiện bằng cách đưa một ống thông nhỏ vào lòng mạch qua điểm chọc kim, sau đó bơm keo sinh học vào những vị trí đã được xác định dưới hướng dẫn của siêu âm.

Khi tiếp xúc với thành mạch, keo sinh học giúp cố định và đóng kín đoạn tĩnh mạch bị suy, ngăn dòng máu tiếp tục trào ngược. Lượng máu sau đó được phân bổ qua hệ thống tĩnh mạch khỏe mạnh. Những điểm đáng chú ý của phương pháp keo sinh học:

• Không sử dụng nhiệt để đóng mạch như phương pháp laser.
• Ít xâm lấn, không cần phẫu thuật lấy bỏ tĩnh mạch.
• Thường không cần gây tê dọc toàn bộ đường đi của tĩnh mạch, tùy kỹ thuật và chỉ định.
• Người bệnh có thể vận động sớm sau can thiệp theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chia sẻ thực tế của người bệnh sau điều trị tại An Viên

Cô Trần Thị Hằng:

“Cái đợt chân bị loét, thật sự tôi bế tắc lắm. Đi lại trong nhà thôi cũng thấu trời, rửa ráy nước nôi thì sợ nhiễm trùng, đêm nằm thì rát không tài nào chợp mắt nổi. Cứ nghĩ cái chân này coi như hỏng rồi, mang tật cả đời. May mà con nó tìm hiểu rồi dắt đến An Viên. Bác sĩ ở đây dặn dò kỹ từ việc thay băng, vệ sinh đến cách kê cao chân khi ngủ. Giờ vết loét khô miệng, da liền lại, tôi mới dám tin là mình đi lại nhẹ nhõm được thế này. Giờ đến hẹn tái khám là tôi đi ngay, không dám lơ là nữa.”

Chị H’Du Ksơr:

“Nghe đến can thiệp laser hay luồn dây vào mạch máu, tôi sợ toát mồ hôi, sợ đau rồi sợ không đi làm nương rẫy được nữa. Nhưng tới nơi, bác sĩ bật máy siêu âm chỉ cặn kẽ dòng máu trào ngược thế nào, giải thích từng bước nên tôi mới vững bụng gật đầu. Lúc làm thực ra chỉ nhói nhẹ như kiến cắn vài cái rồi thôi, êm hơn tôi tưởng tượng nhiều. Vừa bước xuống bàn là bác sĩ giục đi bộ nhẹ quanh phòng luôn, không phải nằm một chỗ. Nhẹ cả người, về nhà tự tin chăm sóc chân theo đúng lời dặn.”

Cô Bùi Thị Sản:

“Chân cứ chiều tối là nặng trịch như đeo chì, buốt tận xương, tôi cứ cắn răng chịu vì nghĩ già rồi ai chẳng đau khớp, thoái hóa. Ai ngờ đâu đi khám mới vỡ lẽ là suy giãn tĩnh mạch nặng. Bác sĩ ở An Viên giải thích rất mộc mạc, chỉ rõ vì sao van tĩnh mạch của tôi bị hỏng chứ không dùng từ ngữ cao siêu khó hiểu. Biết đúng bệnh, điều trị đúng cách xong cái chân nó nhẹ bẫng, đêm không còn bị chuột rút giật nảy mình nữa. Đúng là không khám sớm thì khổ oan bao nhiêu năm.”

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Suy giãn tĩnh mạch một bên chân có nguy hiểm không?

Có. Suy giãn tĩnh mạch một bên chân có thể gây ra các biến chứng nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp. Bệnh có thể tiến triển từ đau nhức, phù chân đến sạm da, viêm da ứ trệ, xơ cứng mô dưới da và loét chân. Ngoài ra, tình trạng sưng đau đột ngột một bên chân cần được kiểm tra sớm để loại trừ huyết khối tĩnh mạch sâu.

Suy giãn tĩnh mạch một bên chân có tự khỏi không?

Không. Suy giãn tĩnh mạch một bên chân thường không tự khỏi vì các van tĩnh mạch đã bị suy giảm chức năng không thể tự phục hồi. Các biện pháp như vận động, kê cao chân, kiểm soát cân nặng và mang vớ y khoa có thể giúp giảm triệu chứng nhưng không loại bỏ được tình trạng suy van tĩnh mạch.

Suy giãn tĩnh mạch một bên chân có cần phẫu thuật không?

Không nhất thiết. Người bệnh có thể được điều trị bằng các phương pháp ít xâm lấn như laser nội mạch (EVLA) hoặc keo sinh học mà không cần phẫu thuật mổ hở. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào vị trí tĩnh mạch bị suy, mức độ trào ngược và kết quả siêu âm Doppler của từng người bệnh.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và các giải pháp điều trị cho tình trạng suy giãn tĩnh mạch một bên chân. Đừng chủ quan nếu thấy chân thường xuyên đau nhức, nặng mỏi, sưng phù hay nổi rõ các đường gân xanh, hãy thăm khám sớm để kiểm soát bệnh kịp thời và ngăn ngừa biến chứng.

Để kiểm tra sức khỏe đôi chân và nhận phác đồ điều trị phù hợp, bạn hãy liên hệ ngay Chuyên khoa Tĩnh mạch An Viên qua hotline 0985 594 561 để được bác sĩ tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ đặt lịch hẹn nhanh nhất.

________________________________________________

AN VIÊN – ĐỊA CHỈ ĐIỀU TRỊ SUY GIÃN TĨNH MẠCH ĐÁNG TIN CẬY

Hotline: 0985594561