Nên đeo vớ giãn tĩnh mạch khi nào? Cách dùng đúng

Đeo vớ giãn tĩnh mạch khi nào là cần thiết?

Vớ giãn tĩnh mạch là một trong những biện pháp hỗ trợ thường được sử dụng trong chăm sóc suy giãn tĩnh mạch chi dưới. Cơ chế chính của vớ là tạo áp lực từ bên ngoài lên chân, giúp hỗ trợ dòng máu tĩnh mạch hồi lưu về tim, từ đó giảm tình trạng ứ trệ máu, nặng chân, mỏi chân và phù chân. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần đeo vớ mọi lúc. Câu hỏi “Đeo vớ giãn tĩnh mạch khi nào?” cần được hiểu dựa trên triệu chứng thực tế, mức độ suy tĩnh mạch và yếu tố nguy cơ của từng người.

Khi đã được chẩn đoán suy giãn tĩnh mạch chi dưới

Người đã được bác sĩ chẩn đoán suy giãn tĩnh mạch chi dưới là nhóm nên cân nhắc sử dụng vớ giãn tĩnh mạch theo hướng dẫn chuyên môn. Khi van tĩnh mạch suy yếu, máu dễ bị trào ngược và ứ lại ở chân, làm tăng áp lực trong lòng tĩnh mạch. Tình trạng này có thể khiến người bệnh thường xuyên nặng chân, mỏi chân, phù chân, nổi gân xanh hoặc cảm thấy căng tức khó chịu sau khi đứng lâu, ngồi lâu.

Trong trường hợp này, vớ giãn tĩnh mạch có vai trò hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, giúp người bệnh dễ chịu hơn khi sinh hoạt và làm việc. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự chọn vớ theo cảm giác “càng chặt càng tốt”, vì vớ y khoa có nhiều mức áp lực khác nhau. Nếu chọn sai size hoặc áp lực không phù hợp, vớ có thể gây đau, tê, hằn da, thậm chí làm người bệnh khó duy trì sử dụng hằng ngày.

Khi chân thường xuyên nặng, mỏi hoặc căng tức về cuối ngày

Một thời điểm thường gặp để trả lời cho câu hỏi “Đeo vớ giãn tĩnh mạch khi nào?” là khi chân bắt đầu xuất hiện cảm giác nặng, mỏi, căng tức, đặc biệt rõ hơn vào cuối ngày. Đây là biểu hiện hay gặp ở người có tuần hoàn tĩnh mạch chi dưới kém, nhất là sau nhiều giờ đứng, ngồi hoặc ít vận động.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể chưa thấy tĩnh mạch nổi rõ trên da nhưng chân đã có cảm giác mỏi âm ỉ, bắp chân căng, muốn gác cao chân để dễ chịu hơn. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, việc đeo vớ giãn tĩnh mạch đúng thời điểm có thể giúp hỗ trợ máu lưu thông tốt hơn, giảm cảm giác nặng chân và hạn chế triệu chứng tăng dần về cuối ngày.

Khi có phù chân, sưng mắt cá hoặc giày chật hơn vào buổi chiều

Nếu buổi sáng đi giày vẫn vừa nhưng đến chiều lại thấy giày chật, cổ chân hằn tất, mắt cá sưng nhẹ hoặc bàn chân có cảm giác căng tức, đây có thể là dấu hiệu phù chân do ứ trệ tuần hoàn. Với phù chân liên quan đến suy tĩnh mạch, vớ giãn tĩnh mạch có thể giúp tạo áp lực đều từ cổ chân lên trên, hỗ trợ hạn chế máu và dịch ứ lại ở vùng thấp của chân.

Dù vậy, phù chân không phải lúc nào cũng xuất phát từ suy giãn tĩnh mạch. Một số trường hợp phù có thể liên quan đến bệnh tim, thận, gan, rối loạn nội tiết hoặc tác dụng phụ của thuốc. Nếu phù xuất hiện đột ngột, chỉ sưng một bên chân, kèm đau nóng đỏ, khó thở hoặc mệt bất thường, người bệnh không nên chỉ tự đeo vớ tại nhà mà cần đi khám để xác định nguyên nhân.

Khi phải đứng lâu hoặc ngồi lâu trong công việc

Những người có đặc thù công việc phải đứng lâu hoặc ngồi lâu là nhóm dễ gặp tình trạng ứ máu tĩnh mạch ở chân. Nhóm này có thể bao gồm nhân viên văn phòng, giáo viên, nhân viên bán hàng, lễ tân, đầu bếp, công nhân, tài xế, bác sĩ, điều dưỡng hoặc người phải làm việc nhiều giờ trước máy tính.

Khi đứng hoặc ngồi lâu, cơ bắp chân ít co bóp hơn, làm giảm vai trò “bơm máu” từ chân về tim. Máu tĩnh mạch vì vậy dễ dồn xuống chi dưới, gây nặng chân, phù nhẹ hoặc căng tức vào cuối ngày. Trong những trường hợp này, đeo vớ giãn tĩnh mạch trong thời gian làm việc có thể là biện pháp hỗ trợ hợp lý, nhất là với người đã có dấu hiệu suy tĩnh mạch hoặc có nguy cơ cao mắc bệnh.

Khi di chuyển đường dài bằng máy bay, ô tô hoặc tàu xe

Người phải di chuyển đường dài bằng máy bay, ô tô hoặc tàu xe cũng nên cân nhắc sử dụng vớ giãn tĩnh mạch, đặc biệt khi phải ngồi bất động nhiều giờ. Việc ít vận động trong thời gian dài có thể khiến máu lưu thông chậm hơn ở chi dưới, làm chân dễ phù, nặng và khó chịu sau chuyến đi.

Với người đã bị suy giãn tĩnh mạch, từng có phù chân, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người thừa cân hoặc người có tiền sử huyết khối tĩnh mạch, việc đeo vớ khi đi xa nên được trao đổi với bác sĩ để chọn đúng loại và mức áp lực. Ngoài đeo vớ, người bệnh nên kết hợp cử động cổ chân, duỗi gập bàn chân, đứng dậy đi lại khi có thể và uống đủ nước để hỗ trợ tuần hoàn.

Khi mang thai có dấu hiệu nặng chân hoặc nổi tĩnh mạch

Trong thai kỳ, sự thay đổi nội tiết, tăng cân và áp lực từ tử cung lên hệ tĩnh mạch vùng chậu có thể khiến phụ nữ dễ bị nặng chân, phù chân hoặc nổi tĩnh mạch hơn. Nếu các triệu chứng này xuất hiện thường xuyên, bác sĩ có thể khuyến nghị sử dụng vớ giãn tĩnh mạch như một biện pháp hỗ trợ giảm khó chịu và cải thiện tuần hoàn chi dưới.

Tuy nhiên, phụ nữ mang thai không nên tự ý chọn vớ áp lực cao, đặc biệt khi có phù nhiều, đau chân, tăng huyết áp thai kỳ hoặc các vấn đề sản khoa đi kèm. Việc dùng vớ cần được tư vấn để đảm bảo phù hợp với cả tình trạng tĩnh mạch và sức khỏe thai kỳ.

Khi có nguy cơ suy giãn tĩnh mạch nhưng chưa có triệu chứng rõ

Một số người chưa có biểu hiện rõ ràng nhưng thuộc nhóm nguy cơ cao vẫn có thể được tư vấn đeo vớ trong một số hoàn cảnh nhất định. Đó là người có tiền sử gia đình bị suy giãn tĩnh mạch, người thừa cân, ít vận động, thường xuyên đứng lâu, ngồi lâu hoặc từng có giai đoạn phù chân sau làm việc.

Ở nhóm này, vớ giãn tĩnh mạch không nên được xem là phương pháp điều trị, mà là biện pháp hỗ trợ giảm áp lực cho hệ tĩnh mạch trong những thời điểm chân phải chịu tải nhiều. Nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên hơn, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá chính xác thay vì chỉ dựa vào vớ.

Xem thêm: Cách đo size vớ giãn tĩnh mạch chuẩn, dễ thực hiện tại nhà

Nên đeo vớ giãn tĩnh mạch vào thời điểm nào trong ngày? 

Thời điểm phù hợp nhất để đeo vớ giãn tĩnh mạch là buổi sáng sau khi ngủ dậy, trước khi người bệnh đi lại, đứng lâu hoặc bắt đầu làm việc. Đây là lúc chân thường ít phù nhất sau một đêm nghỉ ngơi, nên việc mang vớ sẽ dễ hơn, vớ ôm chân đúng hơn và tạo áp lực hỗ trợ tuần hoàn hiệu quả hơn.

Nếu chờ đến trưa hoặc chiều, khi chân đã bắt đầu sưng, nặng hoặc căng tức, việc đeo vớ có thể khó chịu hơn do chân đã phù nhiều. Vì vậy, người bệnh nên ưu tiên đeo từ đầu ngày, nhất là trước những khoảng thời gian phải đứng lâu, ngồi lâu hoặc di chuyển nhiều. Đến buổi tối, khi nghỉ ngơi hoặc trước khi ngủ, người bệnh thường nên tháo vớ để da chân được thông thoáng, trừ trường hợp bác sĩ có chỉ định khác.

Tóm lại, thời điểm lý tưởng để đeo vớ giãn tĩnh mạch là buổi sáng sớm, ngay sau khi ngủ dậy và trước khi chân bị phù. Đeo đúng thời điểm giúp vớ phát huy tốt vai trò hỗ trợ lưu thông máu, giảm nặng chân và hạn chế phù chân về cuối ngày.

Đeo vớ giãn tĩnh mạch bao lâu mỗi ngày là hợp lý? 

Thời gian đeo vớ giãn tĩnh mạch hợp lý thường là khoảng 8-12 giờ mỗi ngày, chủ yếu vào ban ngày, khi người bệnh đứng, ngồi, đi lại hoặc làm việc nhiều. Với người có triệu chứng nhẹ, có thể đeo trong thời gian làm việc, khoảng 6-8 giờ/ngày. Với người đã được chẩn đoán suy giãn tĩnh mạch hoặc thường xuyên nặng chân, phù chân, thời gian đeo có thể kéo dài hơn, từ 8-12 giờ/ngày hoặc theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Về nguyên tắc, vớ nên được mang từ buổi sáng sau khi ngủ dậy và tháo vào buổi tối trước khi đi ngủ. Đây cũng là hướng dẫn thường gặp trong chăm sóc y khoa: vớ áp lực nên được mang từ sáng, trước khi chân bắt đầu sưng, và tháo vào cuối ngày hoặc trước khi ngủ, trừ khi bác sĩ có chỉ định khác.

Người bệnh không nên tự ý đeo vớ liên tục 24/24 giờ, vì khi nằm ngủ, áp lực lên tĩnh mạch chân đã giảm hơn so với lúc đứng hoặc ngồi. Việc tháo vớ vào ban đêm cũng giúp da chân được nghỉ, hạn chế bí da, hằn ép hoặc kích ứng. Một số nguồn y tế cũng khuyến cáo không nên ngủ với vớ áp lực nếu không có hướng dẫn riêng từ bác sĩ.

Những trường hợp cần cảnh giác khi đeo vớ giãn tĩnh mạch 

Vớ giãn tĩnh mạch có thể hỗ trợ giảm nặng chân, phù chân và cải thiện tuần hoàn tĩnh mạch, nhưng không phải ai cũng phù hợp để tự sử dụng. Người bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi đeo vớ, đặc biệt nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Có bệnh động mạch ngoại biên hoặc tuần hoàn máu xuống chân kém: Đây là nhóm cần thận trọng nhất khi dùng vớ áp lực. Nếu máu động mạch xuống chân đã kém, việc đeo vớ không phù hợp có thể làm chân đau hơn, lạnh hơn hoặc tăng nguy cơ thiếu máu nuôi mô. Người có biểu hiện đau bắp chân khi đi bộ, bàn chân lạnh, da tím tái, vết thương lâu lành nên được khám mạch máu trước khi dùng vớ. Khuyến cáo không dùng vớ áp lực khi chỉ số ABPI dưới 0,8 do nghi ngờ thiếu máu động mạch đáng kể.

• Bị tiểu đường lâu năm, tê bì chân hoặc giảm cảm giác ở bàn chân: Người có biến chứng thần kinh ngoại biên có thể không cảm nhận rõ khi vớ quá chặt, bị gấp nếp hoặc gây hằn ép trên da. Điều này làm tăng nguy cơ trầy xước, phồng rộp, loét chân mà người bệnh phát hiện muộn. Vì vậy, nhóm này nên được tư vấn loại vớ, mức áp lực và cách kiểm tra da chân hằng ngày trước khi sử dụng.
• Có viêm loét, nhiễm trùng, chàm rỉ dịch hoặc tổn thương da ở chân: Nếu da chân đang viêm đỏ, rỉ dịch, loét sâu, nhiễm trùng hoặc quá mỏng yếu, người bệnh không nên tự ý đeo vớ. Áp lực từ vớ có thể gây đau, cọ xát hoặc làm tổn thương da nặng hơn nếu không được chăm sóc đúng cách. Với loét tĩnh mạch, liệu pháp áp lực vẫn có thể cần thiết, nhưng phải được bác sĩ hướng dẫn cụ thể về loại vớ, băng ép và chăm sóc vết thương.
• Có bệnh tim nặng, phù chân nhiều hoặc phù chưa rõ nguyên nhân: Phù chân không phải lúc nào cũng do suy giãn tĩnh mạch. Một số trường hợp có thể liên quan đến suy tim, bệnh thận, bệnh gan hoặc rối loạn toàn thân khác. Nếu người bệnh phù hai chân tăng nhanh, kèm khó thở, mệt nhiều, tức ngực hoặc phù toàn thân, cần đi khám để tìm nguyên nhân trước khi dùng vớ giãn tĩnh mạch.
• Sưng đau một bên chân đột ngột, nóng đỏ hoặc căng tức bất thường: Đây có thể là dấu hiệu cần cảnh giác với huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc viêm tĩnh mạch. Trong tình huống này, người bệnh không nên tự xoa bóp, tự đeo vớ chặt hoặc chờ triệu chứng tự hết. Cần đi khám sớm để được đánh giá và xử trí kịp thời.
• Dị ứng với chất liệu vớ hoặc da dễ kích ứng: Một số người có thể bị ngứa, nổi mẩn, nóng rát hoặc viêm da khi tiếp xúc với chất liệu vớ. Nếu xuất hiện kích ứng, người bệnh nên tháo vớ, kiểm tra lại chất liệu và đổi sang loại phù hợp hơn sau khi được tư vấn.
• Đeo vớ nhưng xuất hiện dấu hiệu bất thường: Nếu trong quá trình sử dụng, người bệnh thấy đau tăng, tê bì, tím lạnh đầu ngón chân, hằn sâu trên da, vớ cuộn lại thành vòng siết hoặc cảm giác bó chặt khó chịu, cần tháo vớ ngay. Đây có thể là dấu hiệu vớ sai size, sai mức áp lực hoặc không phù hợp với tình trạng tuần hoàn hiện tại.

Tóm lại, vớ giãn tĩnh mạch chỉ an toàn và hiệu quả khi được chọn đúng size, đúng áp lực và dùng đúng chỉ định. Với người có bệnh nền mạch máu, tiểu đường, tổn thương da, phù chân bất thường hoặc đau chân đột ngột, việc thăm khám trước khi đeo vớ là cần thiết để tránh dùng sai cách và bỏ sót các bệnh lý nguy hiểm.

Xem thêm: Giải đáp y khoa: Mang vớ y khoa suốt cả ngày có tốt không?

Khi nào cần đi khám thay vì chỉ đeo vớ giãn tĩnh mạch? 

Vớ giãn tĩnh mạch có thể hỗ trợ giảm nặng chân, mỏi chân, phù chân và cải thiện cảm giác khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, vớ chỉ là biện pháp hỗ trợ triệu chứng, không xử lý được nguyên nhân gốc rễ là tình trạng suy van và dòng trào ngược trong hệ tĩnh mạch. Người bệnh nên đi khám sớm tại Tĩnh mạch An Viên nếu có các dấu hiệu sau:

• Chân vẫn nặng, mỏi, phù dù đã đeo vớ đúng cách: Nếu người bệnh đã đeo vớ đều đặn, đúng thời điểm, đúng size nhưng chân vẫn căng tức, sưng mắt cá hoặc nặng mỏi về cuối ngày, đây có thể là dấu hiệu suy tĩnh mạch đã tiến triển. Lúc này, người bệnh cần được siêu âm Doppler để đánh giá chính xác vị trí tĩnh mạch suy, mức độ trào ngược và hướng điều trị phù hợp.
• Tĩnh mạch nổi to, ngoằn ngoèo hoặc lan rộng: Khi các đường tĩnh mạch dưới da ngày càng nổi rõ, phồng to, ngoằn ngoèo hoặc lan từ bắp chân lên đùi, vớ giãn tĩnh mạch thường chỉ giúp giảm khó chịu tạm thời. Những đoạn tĩnh mạch đã suy giãn rõ có thể cần được xử lý bằng các phương pháp chuyên sâu như tiêm tĩnh mạch, can thiệp laser EVLA hoặc keo sinh học Venaseal, tùy từng trường hợp. 
• Xuất hiện vết loét lâu lành ở cẳng chân hoặc quanh mắt cá: Loét tĩnh mạch là dấu hiệu bệnh đã ở giai đoạn nặng hơn, cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và điều trị bài bản. Người bệnh không nên tự mua vớ áp lực cao hoặc tự chăm sóc vết loét tại nhà, vì dùng sai cách có thể làm tổn thương da nặng hơn.
• Đau chân tăng, nóng đỏ hoặc sưng một bên chân đột ngột: Đây là nhóm dấu hiệu cần cảnh giác, vì có thể liên quan đến viêm tĩnh mạch hoặc huyết khối tĩnh mạch sâu. Trong trường hợp này, người bệnh không nên tự xoa bóp, tự đeo vớ chặt hoặc chờ triệu chứng tự giảm, mà cần đi khám sớm để loại trừ nguy cơ biến chứng.
• Chuột rút, tê bì, căng tức chân lặp lại nhiều lần: Nếu các triệu chứng xuất hiện thường xuyên, ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc hoặc khả năng đi lại, người bệnh nên được kiểm tra chuyên sâu. Vớ giãn tĩnh mạch có thể giúp hỗ trợ phần nào, nhưng không đủ để thay thế chẩn đoán và điều trị khi bệnh đã gây ảnh hưởng rõ đến chất lượng sống.

Đeo vớ giãn tĩnh mạch khi nào cần được xác định dựa trên triệu chứng, mức độ suy tĩnh mạch và tình trạng sức khỏe của từng người. Vớ giãn tĩnh mạch không thay thế được thăm khám chuyên khoa hay các phương pháp điều trị y khoa khi bệnh đã tiến triển. Nếu bạn thường xuyên đau mỏi chân, phù mắt cá, nổi tĩnh mạch rõ hoặc đã đeo vớ nhưng triệu chứng không cải thiện, hãy đặt lịch thăm khám tại Tĩnh mạch An Viên qua Hotline: 098.559.4561 để được kiểm tra và tư vấn hướng điều trị phù hợp. 

________________________

AN VIÊN – ĐỊA CHỈ ĐIỀU TRỊ SUY GIÃN TĨNH MẠCH ĐÁNG TIN CẬY

 Hotline tư vấn: 0985594561