Nhận biết bệnh giãn tĩnh mạch thực quản và 4 cách điều trị

Bệnh giãn tĩnh mạch thực quản là gì?

Bệnh giãn tĩnh mạch thực quản là tình trạng mà các tĩnh mạch khu vực xung quanh thực quản có trách nhiệm cung cấp máu bị giãn ra.  Trong y khoa đây được xem là là biểu hiện của hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa. 

Các tĩnh mạch khu vực thực quản thường có cấu trúc nhỏ và có thành mỏng, do vậy dù có cố gắng chúng cũng không thể chứa một lượng lớn máu như các tĩnh mạch ở khu vực khác. Vì thế, chỉ cần sự ứ trệ máu diễn ra ở một thời gian nhất định là các tĩnh mạch này có thể bị suy giãn, giãn rộng và thậm trí là vỡ ra.

Vỡ tĩnh mạch thực quản được xem là biến chứng nguy hiểm và gây tử vong ở người bệnh giãn tĩnh mạch thực quản. Vì vậy, bất cứ ai đang nghi ngờ rằng bản thân bị giãn tĩnh mạch thực quản cũng cần gặp bác sĩ sớm để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời.

Nguyên nhân nào gây ra bệnh giãn tĩnh mạch thực quản

Xơ gan được xác định là nguyên nhân phổ biến gây bệnh giãn tĩnh mạch thực quản. Khi bệnh nhân bị xơ gan, các mô gan bị thay thế bởi mô sẹo, làm giảm khả năng lưu thông máu qua gan, trực tiếp dẫn đến việc tăng áp lực trong tĩnh mạch cửa.

Áp lực xuất hiện khiến cho dòng máu phải tìm các đường dẫn khác để về tim. Một trong những con đường được gợi ý ngay lúc đó là các tĩnh mạch thực quản. Lượng máu liên tục ồ ạt đi qua tĩnh mạch thực quản và theo thời gian khi các tĩnh mạch này giãn ra, mất khả năng đàn hồi và có nguy cơ vỡ bất cứ khi nào.

Ngoài xơ gan là còn đường dẫn đến bệnh giãn tĩnh mạch thực quản gần thì còn có một số nguyên nhân phổ biến cũng tác động gây nên bệnh như:

• Béo phì
• Viêm gan
• Người bệnh bị nhiễm ký sinh trùng
• Do bệnh nhân mắc hội chứng máu trở lại trong gan nhưng trường hợp này khá hiếm.

Nắm bắt triệu chứng điển hình của giãn tĩnh mạch thực quản

Khi có nguy cơ bị bệnh giãn tĩnh mạch thực quản, người bệnh sẽ có các triệu chứng sau:

• Khi đi ngoài xuất hiện có phân màu đen
• Thường xuyên buồn nôn và có khi bị nôn ra máu
• Vàng da, trướng bụng, cổ bị chướng, mắt cũng bị vàng…
• Choáng váng và bỗng dưng mất kiểm soát, một số bệnh nhân nặng hơn là mất ý thức.

Bệnh giãn tĩnh mạch thực quản có mấy độ?

Trong y khoa hiện nay bệnh giãn tĩnh mạch thực quản được chia làm 3 cấp độ tùy theo triệu chứng, kích thước của các búi giãn tĩnh mạch. 

• Giãn tĩnh mạch thực quản độ 1: Giãn tĩnh mạch thực quản độ 1 trên nội soi lúc này sẽ thấy các búi tĩnh mạch giãn khu vực thực quản nhỏ. Cũng không khác nhiều so với bình thường và có cấu trúc thẳng.
• Giãn tĩnh mạch thực quản do 2: Giai đoạn này các búi giãn tĩnh mạch thực quản có kích thước đã phát triển tương đối lớn. Chúng có hình dáng xâu chuỗi trên siêu âm và chiếm diện tích khoảng trên 1/3 ở trong lòng thực quản. Khi bơm hơi, các búi tĩnh mạch này không bị xẹp.
• Suy giãn tĩnh mạch thực quản độ 3: Kích thước búi giãn tĩnh mạch giãn to, ngoằn ngoèo, có hình dáng giống khối u và chiếm hơn  1⁄3 trong lòng thực quản.

Để đánh giá sự tiến triển của các búi giãn và xác xác định bệnh đang trong giai đoạn nào. Người bệnh cần đi khám kỹ lường bởi các bác sĩ chuyên khoa cùng các thiết bị y tế hiện đại.

Biến chứng sẽ xảy ra nếu bệnh giãn tĩnh mạch thực quản không được điều trị sớm

Chảy máu do vỡ tĩnh mạch là biến chứng nguy hiểm của bệnh giãn tĩnh mạch thực quản. Tình trạng này xuất hiện khi áp lực trong tĩnh mạch thực quản đã vượt quá khả năng chịu đựng áp lực gây ra từ dòng máu ứ đọng. 

Một khi người bệnh bị xuất huyết giãn tĩnh mạch ở thực quản lúc này sẽ có rất nhiều biến chứng khác nguy hiểm kéo theo. Đặc biệt trong trường hợp bệnh nhân mất một lượng lớn sẽ khiến cơ thể rơi vào trạng thái sốc, khó thở, mất ý thức do mất nhiều máu. Nếu như người bệnh không cấp cứu kịp thời, nguy cơ tử vong hoàn toàn có thể xảy ra.

Theo thống kê của Bộ y tế Việt Nam trong vòng năm  năm từ năm 2019 – 2023: Có đến 50% người bệnh bị giãn tĩnh mạch thực quả từ bệnh xơ gan. Con số lượng này cứ mỗi năm lại tăng thêm khoảng 5-10%. Khi bệnh giãn tĩnh mạch thực quản xuất hiện biến chứng nặng, cụ thể là biến chứng tĩnh mạch bị vỡ, nếu không đi kèm xơ gan, mức độ tử vong khoảng 10%.

Tuy nhiên vỡ tĩnh mạch đi kèm xơ gan mức tỷ lệ tử vong nâng cao lên tới 50 – 70%, mà phần lớn bệnh nhân lại bị giãn tĩnh mạch thực quản do xơ gan. Như vậy suy giãn tĩnh mạch thực quản cần được phát hiện và điều trị sớm để tránh biến chứng nguy hiểm cho tĩnh mạch người bệnh.

Phác đồ điều trị giãn vỡ tĩnh mạch thực quản Bộ Y tế đưa ra

Việc lên phác đồ điều trị với bệnh giãn tĩnh mạch thực quản là vấn đề rất quan trọng và cần độ chính xác, phù hợp cao vì những rủi ro đem lại từ bệnh. Hiện nay có hai cách chính được áp dụng trong điều trị bệnh giãn tĩnh mạch thực quản và để giảm thiểu nguy cơ xuất huyết do bệnh gây ra bao gồm:

• Dùng thuốc: Thuốc được ứng dụng thường là những kháng sinh có tác dụng giảm áp lực trong tĩnh mạch cửa bằng việc làm chậm dòng chảy của máu từ cơ quan khác đổ vào tĩnh mạch cửa. Đồng thời việc dùng thuốc uống ngăn ngừa sự nhiễm trùng diễn ra trong tĩnh mạch.

• Thắt vòng chun: Nếu bệnh nhân bị bệnh giãn tĩnh mạch thực quản nghiêm trọng và có nguy cơ xảy ra chảy máu. Lúc này các bác sĩ có thể sẽ chỉ định thủ thuật thắt vòng chun để triệt tiêu bệnh ngay lập tức. Cách này ngăn dòng máu tiếp tục đi từ cơ quan khác đổ vào tĩnh mạch cửa và bọc búi thực quản bị giãn lại. Tuy nhiên rủi ro khi áp dụng cách này là để lại biến chứng tạo nên sẹo trong thực quản.
• Với trường hợp thực quản đã bị chảy máu: Trường hợp này người bệnh cần phải đến bệnh viện, phòng khám để xử trí ngay lập tức tình trạng chảy máu. Tránh việc bị sốc và tử vong do mất máu diễn ra. Nếu cần thiết bệnh nhân cần truyền thêm máu để bù đắp lại thể tích máu thiếu hụt và làm các kỹ thuật y tế để cầm máu.
• Thực hiện ghép gan: Trường hợp này thông thường được chỉ định cho những bệnh nhân bị bệnh gan nặng hoặc bị chảy máu do suy giãn tĩnh mạch thực quản tái phát nhiều lần. Phương pháp này được đánh giá có tỷ lệ thành công cao nhưng thức tế việc tìm được gan phù hợp để ghép không phải là điều dễ dàng.

Chế độ ăn cho người bị bệnh giãn tĩnh mạch thực quản

Để phòng ngừa bệnh giãn tĩnh mạch thực quản và nâng cao hiệu quả điều trị. Ngoài việc bệnh nhân phải tuân theo các chỉ định của bác sĩ thì còn cần chú ý đến chế độ ăn uống hàng ngày. Chế độ ăn cho người bệnh giãn tĩnh mạch thực quản cần được thực hiện nghiêm túc để đảm bảo cung cấp đủ chất dinh dưỡng giúp bảo vệ gan, giảm áp lực cho tĩnh mạch cửa. Dưới đây là một số lưu ý về chế độ ăn cần lưu ý.

Những thực phẩm người giãn tĩnh mạch thực quản nên bổ sung

Dưới đây là một số thực phẩm cần thường xuyên bổ sung trong bữa ăn hàng ngày để phòng ngừa và ngăn chặn bệnh giãn tĩnh mạch thực quản phát triển đó là:

• Thực phẩm có nhiều vitamin và đa dạng các khoáng chất: Cả hai chất này đều rất cần thiết cho sự hoạt động tĩnh mạch, hệ thống miễn dịch và chống oxy hóa. Bạn có thể tìm chúng trong các nguồn thực phẩm như cà rốt, bí đỏ, dâu tây, kiwi, cải xanh, bông cải xanh, cam, phô mai, thịt nạc, hải sản…
• Thực phẩm giàu chất xơ: Chất xơ giúp ngừa táo bón, giảm áp lực lên các tĩnh mạch, giảm nguy cơ vỡ, chảy máu tĩnh mạch. Những thực phẩm giàu chất xơ điển hình như rau xanh,trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạt chia, các loại đậu…
• Thực phẩm giàu protein nạc: Protein rất quan trọng cho sự phục hồi và tái tạo các mô, nhất là ở gan. Người bệnh nên bổ sung các nguồn protein nạc từ thịt  gà, thịt bò, cá, trứng, tôm,…

Những thực phẩm người bệnh giãn tĩnh mạch thực quản cần tránh ăn

Bên cạnh những chế độ ăn cần thiết thì người suy giãn tĩnh mạch thực quản cũng cần tránh dung nạp các thực phẩm sau:

• Thực phẩm giàu chất béo: Chất béo chính là chất xúc tác làm tăng áp tĩnh mạch cửa khi tăng nguy cơ béo phì. Người bệnh nên tránh các thực phẩm giàu chất béo có trong mỡ động vật, bơ, dầu mỡ, socola, da gà,  bánh ngọt…

• Thành phần gây kích thích: Các thực phẩm kích thích như cà phê, trà, rượu, bia, thuốc lá, Đều làm làm tăng áp lực tĩnh mạch cửa và làm tổn thương trầm trọng lên gan. Do vậy tốt người bệnh nên tránh hoàn toàn các thực phẩm kích thích này.
• Không ăn nhiều muối: Muối gây giữ nước từ đó tăng áp lực tĩnh mạch cửa và làm tổn thương nặng nề gan. Người bệnh nên hạn chế thực phẩm chứa nhiều muối như mắm, nước mắm, nước tương, muối hột, muối tôm, muối chua, thịt muối, cá muối, phô mai, xúc xích, dưa chua,  giăm bông, các thực phẩm đóng hộp vì cũng cũng chứa rất nhiều muối…
• Thực phẩm chứa nhiều đường: Tránh ăn đường trắng, đường nâu, mật ong, siro, kẹo, bánh ngọt, kem, nước ngọt,  vải, mận, hoa quả sấy… Vì chúng cũng làm tăng nguy cơ béo phì, tăng huyết áp về sau… Từ do gây áp lực lên tĩnh mạch.

Trên đây là chia sẻ về các nhận biết bệnh giãn tĩnh mạch thực quản cùng những dấu hiệu nhận biết, cách phòng ngừa, chế độ ăn uống và cách điều trị. Bệnh giãn tĩnh mạch thực quản là căn bệnh nguy hiểm khi chúng có tỷ lệ gây biến chứng cao. Do vậy người bệnh cần nâng cao kiến thức về bệnh và điều trị dứt điểm sớm có thể.

________________________________________________

AN VIÊN – ĐỊA CHỈ ĐIỀU TRỊ SUY GIÃN TĨNH MẠCH ĐÁNG TIN CẬY

Hotline: 0985594561