Suy van tĩnh mạch là gì? Hiểu đúng để phòng và điều trị

Suy van tĩnh mạch là căn bệnh thầm lặng nhưng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe đôi chân và chất lượng sống nếu không được phát hiện kịp thời. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về căn bệnh này và cách phòng tránh hiệu quả. Nếu bạn quan tâm đến sức khỏe đôi chân và muốn ngăn ngừa biến chứng từ sớm, đừng bỏ qua những thông tin dưới đây.

Van tĩnh mạch là gì?

Van tĩnh mạch có trọng trách là cầu nối để dẫn máu lưu thông và chịu trách nghiệm điều chỉnh luồng máu từ các chi đi về tim. Nhiệm vụ chính của van tĩnh mạch đó là ngăn chặn sự chảy ngược dòng của máu, đảm bảo rằng máu chỉ chảy duy nhất về một hướng đó là “trái tim”.

Suy van tĩnh mạch là gì?

Suy van tĩnh mạch là tình trạng các van trong hệ thống tĩnh mạch, đặc biệt là ở chi dưới bị tổn thương hoặc hoạt động không hiệu quả, khiến máu không thể chảy một chiều như bình thường. Khi các van này bị suy yếu hoặc không đóng kín, máu sẽ bị trào ngược và ứ đọng lại trong tĩnh mạch, gây tăng áp lực nội mạch, làm giãn tĩnh mạch.

Nguyên nhân gây suy van tĩnh mạch

Suy van tĩnh mạch là kết quả của sự suy yếu dần dần trong cấu trúc và chức năng của hệ thống van bên trong tĩnh mạch. Có nhiều yếu tố nguy cơ tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến quá trình này. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến và có ảnh hưởng rõ rệt đến sự hình thành và tiến triển của bệnh lý này:

Di truyền và yếu tố bẩm sinh

Yếu tố di truyền đóng vai trò lớn trong nguy cơ mắc bệnh. Nếu cha mẹ hoặc người thân từng bị giãn tĩnh mạch, nguy cơ bạn mắc bệnh có thể tăng gấp đôi. Một số người bẩm sinh có cấu trúc van yếu hoặc bất thường trong hệ thống tĩnh mạch, khiến khả năng chịu áp lực và dẫn máu ngược kém hiệu quả hơn bình thường.

Chế độ ăn uống không hợp lý

Chế độ ăn ít chất xơ, giàu chất béo bão hòa và thiếu vitamin C, E có thể làm suy yếu thành mạch máu, tăng nguy cơ viêm tĩnh mạch và hình thành huyết khối. Đồng thời, chế độ ăn nghèo dưỡng chất cũng gây táo bón kéo dài, yếu tố làm tăng áp lực ổ bụng, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống tĩnh mạch chi dưới.

Tuổi tác và quá trình lão hóa

Tuổi càng cao thì khả năng đàn hồi của thành tĩnh mạch càng giảm, hoạt động của các van tĩnh mạch cũng kém hiệu quả hơn. Đây là lý do tại sao suy van tĩnh mạch thường gặp ở người trên 40 tuổi, đặc biệt là phụ nữ.

Ngồi hoặc đứng lâu trong thời gian dài

Khi cơ thể giữ nguyên một tư thế trong thời gian dài, tuần hoàn máu bị hạn chế dẫn đến áp lực tăng trong các tĩnh mạch chân. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ gây giãn tĩnh mạch và tổn thương van.

Thói quen sinh hoạt và nghề nghiệp ảnh hưởng

Người làm các công việc ít vận động (nhân viên văn phòng, thợ may, lái xe, giáo viên…) hoặc thường xuyên phải đứng có nguy cơ cao mắc suy van tĩnh mạch. Ngoài ra, thói quen bắt chéo chân, mang vác nặng hoặc ngồi xổm cũng làm tăng áp lực lên tĩnh mạch.

Béo phì, thai kỳ và các yếu tố làm tăng áp lực ổ bụng

Tăng cân quá mức hoặc mang thai đều làm tăng áp lực trong khoang bụng, chèn ép hệ thống tĩnh mạch chi dưới và gây suy giảm chức năng van. Phụ nữ từng mang thai nhiều lần có tỷ lệ mắc suy van tĩnh mạch cao hơn rõ rệt.

Triệu chứng nhận biết suy van tĩnh mạch

Suy van tĩnh mạch thường khởi phát âm thầm và tiến triển chậm. Một số dấu hiệu phổ biến giúp nhận biết bệnh bao gồm:

Cảm giác nặng chân, đau mỏi, tê buốt: Xuất hiện nhiều vào cuối ngày hoặc sau khi đứng lâu, cảm giác giống như chân “nặng trĩu”, muốn được nâng lên cao để thoải mái hơn.
Xuất hiện tĩnh mạch nổi ngoằn ngoèo dưới da: Các tĩnh mạch dưới da phình to, xoắn lại thành các “chuỗi xanh tím” dễ nhận thấy, đặc biệt ở mặt sau bắp chân hoặc mặt trong đùi.
Ngứa, viêm da, thay đổi sắc tố vùng cổ chân: Vùng da quanh cổ chân có thể bị khô, thâm, ngứa hoặc bong tróc.
Chuột rút về đêm: Người bệnh thường bị chuột rút vào ban đêm, đặc biệt là ở bắp chân, gây ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Phù chân: Phù thường xuất hiện vào buổi chiều, kèm theo cảm giác tức nặng hoặc sưng cổ chân, cổ chân mất nếp lõm khi ấn vào.

Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời

Suy van tĩnh mạch là một bệnh lý mạn tính, nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời, có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nghiêm trọng. Dưới đây là các biến chứng phổ biến và nguy hiểm cần đặc biệt lưu ý.

Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT)

Một trong những biến chứng nghiêm trọng nhất của suy van tĩnh mạch là huyết khối tĩnh mạch sâu. Khi máu ứ đọng lâu ngày trong các tĩnh mạch chi dưới, đặc biệt ở các đoạn van bị tổn thương, sẽ dễ hình thành các cục máu đông. Những cục máu này có thể phát triển âm thầm mà không biểu hiện rõ rệt, cho đến khi gây tắc nghẽn hoàn toàn dòng máu hoặc di chuyển đến phổi gây thuyên tắc phổi.

Người bệnh có thể nhận biết DVT qua các dấu hiệu như sưng nề một bên chân, căng tức, nóng đỏ vùng da, đau khi ấn vào cơ bắp chân. Đây là tình trạng cấp cứu nội khoa và cần can thiệp y tế ngay lập tức.

Loét tĩnh mạch mạn tính

Khi máu ứ đọng lâu ngày không được dẫn lưu hiệu quả, các mô mềm ở chân, đặc biệt là vùng cổ chân sẽ bị thiếu oxy và dưỡng chất nuôi dưỡng. Hậu quả là da bị hoại tử từng vùng, dẫn đến hình thành vết loét khó lành gọi là loét tĩnh mạch mạn tính.

Khác với các vết thương thông thường, loét do suy van tĩnh mạch rất dễ tái phát, chảy dịch liên tục và có nguy cơ nhiễm trùng cao. Quá trình điều trị thường kéo dài và đòi hỏi sự kết hợp giữa chăm sóc vết thương, điều trị nguyên nhân và phục hồi chức năng. Nếu không được xử lý đúng cách, loét tĩnh mạch có thể lan rộng, làm suy giảm khả năng vận động và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống.

Nhiễm trùng mô mềm

Tình trạng viêm và loét kéo dài tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập vào mô mềm dưới da, gây ra các đợt nhiễm trùng cấp tính hoặc mạn tính. Viêm mô tế bào, một dạng nhiễm trùng phổ biến trong bệnh lý tĩnh mạch, có thể gây sưng, nóng, đỏ và đau ở vùng tổn thương, kèm theo sốt và mệt mỏi toàn thân.

Nếu nhiễm trùng lan rộng mà không được kiểm soát, người bệnh có thể phải đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết hoặc hoại tử mô.

Chẩn đoán suy van tĩnh mạch như thế nào?

Chẩn đoán suy van tĩnh mạch là bước quan trọng giúp xác định chính xác tình trạng bệnh, mức độ tổn thương và từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp. Dưới đây là cách chẩn đoán suy van tĩnh mạch thường được áp dụng tại các cơ sở y tế chuyên khoa:

Khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng

Bác sĩ chuyên khoa mạch máu sẽ bắt đầu bằng việc hỏi bệnh sử, bao gồm các triệu chứng thường gặp như nặng chân, tê buốt, phù nề, chuột rút về đêm hay có xuất hiện tĩnh mạch nổi dưới da không. Ngoài ra, việc xác định yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình, nghề nghiệp đứng lâu hoặc từng có biến chứng viêm tĩnh mạch, huyết khối cũng rất quan trọng.

Sau đó, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng để đánh giá các dấu hiệu điển hình như tĩnh mạch giãn, thay đổi sắc tố da, phù mềm, loét da hay có dấu hiệu viêm da tĩnh mạch. Bệnh nhân có thể được yêu cầu thực hiện các động tác như đứng lâu, gác chân cao hoặc đi lại để kiểm tra sự thay đổi của tĩnh mạch dưới tác động trọng lực.

Siêu âm Doppler tĩnh mạch

Đây là phương pháp chẩn đoán hình ảnh được xem là tiêu chuẩn trong đánh giá suy van tĩnh mạch. Siêu âm Doppler sử dụng sóng âm để ghi nhận dòng chảy máu trong lòng tĩnh mạch và phát hiện các bất thường về dòng chảy, đặc biệt là hiện tượng trào ngược máu do van bị hở.

Kết quả siêu âm giúp xác định chính xác vị trí van bị suy, mức độ suy (nhẹ, trung bình hay nặng), chiều dài đoạn tĩnh mạch tổn thương và phân biệt giữa suy tĩnh mạch nông, sâu. Bác sĩ cũng có thể đánh giá tốc độ dòng máu, thời gian hồi lưu và khả năng đóng mở của từng van tĩnh mạch trong quá trình siêu âm động (bằng cách ép cơ hoặc yêu cầu bệnh nhân gồng chân).

Chụp cộng hưởng từ (MRV) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT)

Trong một số trường hợp phức tạp hoặc nghi ngờ có bất thường ở hệ tĩnh mạch sâu, bác sĩ có thể chỉ định chụp cộng hưởng từ tĩnh mạch (MRV) hoặc chụp cắt lớp vi tính tĩnh mạch (CT). Những kỹ thuật này giúp tái hiện hình ảnh 3D của hệ thống tĩnh mạch và phát hiện các tổn thương kín đáo như huyết khối, chèn ép tĩnh mạch do u hay dị tật bẩm sinh.

Chụp CT còn rất hữu ích trong việc đánh giá toàn bộ cấu trúc vùng chậu, nơi khởi phát của nhiều rối loạn huyết động liên quan đến hội chứng tĩnh mạch chậu.

Xem thêm: Giãn tĩnh mạch mạng nhện là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Cách phòng ngừa suy van tĩnh mạch hiệu quả

Tăng cường vận động là cách phòng ngừa suy van tĩnh mạch

Suy van tĩnh mạch là bệnh lý mạn tính tiến triển, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu người bệnh chủ động thay đổi lối sống, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và theo dõi sức khỏe định kỳ. Dưới đây là những cách phòng ngừa suy van tĩnh mạch hiệu quả.

Tăng cường vận động: Nên đi bộ ít nhất 30 phút mỗi ngày hoặc tập các môn thể thao như bơi lội, đạp xe, giúp kích thích tuần hoàn máu ở chân.
Không ngồi hoặc đứng quá lâu: Nếu bắt buộc phải ngồi lâu, nên đứng dậy vươn vai hoặc xoay cổ chân nhẹ. Nếu phải đứng nhiều, hãy chuyển trọng lượng từ chân này sang chân kia thường xuyên.
Tránh mặc quần bó sát, giày cao gót trong thời gian dài: Những trang phục và phụ kiện này gây cản trở lưu thông máu và tăng áp lực lên tĩnh mạch chân.
Kiểm soát cân nặng và chế độ ăn uống hợp lý: Duy trì chỉ số BMI trong mức ổn định, tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C, E, hạn chế muối và thực phẩm chế biến sẵn.
Khám định kỳ nếu có yếu tố nguy cơ cao: Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh, nghề nghiệp đặc thù hoặc đã từng bị suy tĩnh mạch nên khám sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm.

6 sai lầm về bệnh suy van tĩnh mạch mà ai cũng mắc phải

Dưới đây là 6 sai lầm về bệnh suy van tĩnh mạch phổ biến mà nhiều người mắc phải.

Chỉ có phụ nữ mới bị suy van tĩnh mạch

Theo thống kê ở thời điểm hiện tại thì nữ giới có tỷ lên suy van tĩnh mạch cao gấp 3 lần so với nam giới. Tuy nhiên điều này không hề đồng nghĩa với việc nam giới không bị suy giãn tĩnh mạch làm tỷ lệ chỉ thấp hơn so với nữ giới.

Lí do là phần lớn các chị em đều làm các công việc có tính chất đứng lâu như giáo viên, văn phòng. Mặt khác nữa là do thói quen đi giày cao gót, mặc quần áo bó sát, ngồi bắt chéo chân và ít vận động dẫn đến việc lưu thông máu kém.

Với nam giới, tỷ lệ mắc bệnh cũng không hề ít do thói quen ăn uống kém khoa học, hút nhiều thuốc, uống nhiều rượu bia. Bệnh tiểu đường, bệnh gan, thận ở nam giới cũng là nguyên nhân khiến họ bị suy giãn tĩnh mạch cao.

Chỉ có người già mới bị bệnh suy van tĩnh mạch

Mặc dù suy van tĩnh mạch là một bệnh phổ biến liên quan đến quá trình lão hoá. Do vậy càng lớn tuổi, nguy cơ mắc bệnh càng cao. Tuy nhiên, hiện nay theo nhiều thống kê con số mắc suy van tĩnh mạch cũng đang trẻ hóa rất mạnh mẽ.

Do vậy việc chủ quán không điều trị suy van tĩnh mạch ở người trẻ là rất cao. Nguyên nhân hình thành bệnh là do lối sống thiếu khoa học, lười vận động, ăn nhiều dầu mỡ, lựa chọn làm công việc ít di chuyển,… của các bạn trẻ ngày nay. Như vậy có thể thấy rằng, lão hóa không phải là nguyên nhân duy nhất ra bệnh mà ai cũng có thể mắc bệnh kể cả là người trẻ.

Suy van tĩnh mạch chỉ gây mất thẩm mỹ, không ảnh hưởng đến sức khoẻ

Suy van tĩnh mạch chỉ gây mất thẩm mỹ, không ảnh hưởng đến sức khoẻ. Thực tế đây là những hiểu lầm rất nghiêm trọng mà nhiều người bệnh thường mắc phải. Bởi những ảnh hưởng của bệnh ở trong giai đoạn đầu thường không gây ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ nên họ vẫn sinh hoạt được bình thường mà chỉ cảm thấy mất thẩm mỹ đôi chút cho đôi chân.

Tuy nhiên, một điều đặc biệt nghiêm trọng là suy van tĩnh mạch hoàn toàn có thể tiến triển nặng ở giai đoạn biến chứng. Điều này gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khoẻ như đau tĩnh mạch, vỡ tĩnh mạch, viêm loét, hoại tử, thuyên tắc động mạch phổi, đột quỵ…Lúc này người bệnh mới tá hoả và nhận ra sai lầm. Do vậy lời khuyên tốt nhất ở giai đoạn này là hãy đi thăm khám bởi địa chỉ chuyên khoa để được bác sĩ cho lời khuyên và lên phương pháp điều trị phù hợp.

Suy van tĩnh mạch không trị được dứt điểm

Suy van tĩnh mạch trị được dứt điểm không?

Rất nhiều người cho rằng suy van tĩnh mạch là căn bệnh mãn tính, không điều trị được tận gốc. Đây là quan điểm hoàn toàn sai lầm suy van tĩnh mạch hoàn toàn có trị khỏi được bằng công nghệ y khoa như tiêm xơ, laser, keo sinh học.

Ngược lại nếu bạn chần chừ việc điều trị thì nguy cơ biến chứng sẽ nhanh ập đến gây hại cho sức khỏe, điển hình là biến chứng thuyên tắc động mạch phổi.

Bị suy van tĩnh mạch sẽ không thể tập thể dục

Thực tế khi bị suy van tĩnh mạch người bệnh sẽ có cảm giác đôi chân khó chịu và nặng nề nên có rất người bệnh ngại vận động suy nghĩ tập thể dục, điển hình là chạy bộ sẽ làm bệnh trở nên nặng nề hơn.

Tuy nhiên sự thật thì lại hoàn toàn khác. Các chuyên gia đã chỉ ra rằng việc đi bộ, chạy bộ và vận động là điều vô cùng cần thiết với người suy giãn tĩnh mạch. Mỗi ngày bạn chỉ cần duy trì việc đi bộ khoảng 20 phút sẽ giúp việc lưu thông máu ổn định hơn, chức năng của van cũng được thúc đẩy hoạt động tốt hơn.

Qua đó có thể khẳng định việc hạn chế vận động khi bị suy giãn tĩnh mạch là hoàn toàn sai lầm và không có cơ sở. Tuy nhiên để tránh khó chịu cho đôi chân bạn nên đeo giày thoải mái, chọn đế giày êm ái, bằng phẳng để tránh gây áp lực cho đôi chân. Đây cũng là 1 trong 8 cách tự nhiên chữa giãn tĩnh mạch được nhiều người áp dụng.

Việc thay đổi thói quen sống không giúp ích trong việc trị suy van tĩnh mạch

Cần hiểu rằng biết rằng, việc thay đổi thói quen sống và sinh hoạt có sức ảnh hưởng rất nhiều đến việc điều trị suy van tĩnh mạch có đạt hiệu quả hay không?

Các chuyên gia vẫn luôn khuyên bệnh nhân nên xây dựng một lối sống khoa học tích cực trong quá trình điều trị và ngay cả sau khi điều trị kết thúc như hạn chế việc sử dụng các chất kích thích, ăn nhiều chất xơ, vitamin, rèn luyện thể chất,…

Trường hợp suy van tĩnh mạch nặng chữa được không?

Suy van tĩnh mạch sâu chi dưới có chữa được không? Câu trả lời là có, suy van tĩnh mạch cấp độ nào cũng có thể chữa được tuy nhiên người bệnh cần ghi nhớ khi để bệnh nặng mới điều trị sẽ kéo theo chi chí và thời gian điều trị cũng như hồi phục tăng cao hơn.

Hình ảnh bệnh nhân bị suy van tĩnh mạch nặng và sau khi điều trị

Trường hợp bị suy van tĩnh mạch nặng người bệnh cần được can thiệp điều trị bằng laser hoặc keo sinh học Venaseal mới điều trị được dứt điểm. Tuy nhiên để đảm bảo kết quả điều trị hiệu quả và đạt tỷ lệ thành công cao người bệnh cần lựa chọn điều trị tại nơi địa chỉ có chuyên khoa uy tín, bác sĩ lâu năm kinh nghiệm, cơ sở máy móc hiện đại,…

Chuyên khoa trị giãn tĩnh mạch An Viên tự hào là địa chỉ điều trị suy van tĩnh mạch uy tín, lâu năm, tin cậy hiện nay. Tĩnh Mạch An Viên cung cấp các dịch vụ khám và điều trị bệnh lý suy van tĩnh mạch chuyên sâu cho mọi lứa tuổi.

Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi, có kinh nghiệm thực tế trên 30 năm sẽ trực tiếp thăm khám và điều trị các vấn đề về liên quan đến tĩnh mạch. Nên người bệnh hoàn toàn có thể an tâm, tin tưởng trong việc trao trọn niềm tin và gửi ngắm để lấy lại sức khỏe cho đôi chân. Liên hệ với Tĩnh Mạch An Viên để đặt lịch thăm khám miễn phí và tư vấn thêm chi tiết về bệnh.