Siêu âm tĩnh mạch chi dưới: Khi nào cần và cách đọc kết quả?

Tham vấn bác sỹ

bác sĩ nguyễn hoàng sơn

bác sỹ / Chuyên gia

Nguyễn Hoàng Sơn


Giám đốc Chuyên môn Hệ Thống An Viên

Siêu âm tĩnh mạch chi dưới là phương pháp sử dụng sóng siêu âm Doppler để kiểm tra dòng máu, hoạt động của van và phát hiện các bất thường trong hệ tĩnh mạch chân. Kỹ thuật này giúp bác sĩ chẩn đoán suy giãn tĩnh mạch, huyết khối và lựa chọn hướng điều trị phù hợp. Vậy khi nào cần siêu âm, kết quả thể hiện điều gì và cần lưu ý những gì trước khi thực hiện?

Khi nào cần siêu âm tĩnh mạch chi dưới?

Siêu âm tĩnh mạch chi dưới thường được chỉ định khi người bệnh có dấu hiệu nghi ngờ suy giãn tĩnh mạch, huyết khối hoặc bất thường lưu thông máu ở chân. Không phải trường hợp nào cũng xuất hiện các búi tĩnh mạch nổi rõ dưới da. Bạn nên thăm khám để được bác sĩ đánh giá chỉ định siêu âm nếu có những biểu hiện sau:

Khi nào cần siêu âm tĩnh mạch chi dưới?
Khi nào cần siêu âm tĩnh mạch chi dưới?
  • Đau nhức, nặng chân: Cảm giác căng tức bắp chân, đặc biệt sau khi đứng hoặc ngồi lâu.
  • Phù chân: Mắt cá chân, bàn chân sưng vào cuối ngày hoặc phù kéo dài.
  • Nổi gân xanh: Xuất hiện các đường tĩnh mạch giãn, ngoằn ngoèo dưới da.
  • Chuột rút về đêm: Thường xuyên bị co cơ bắp chân, kèm cảm giác nặng mỏi.
  • Thay đổi màu da: Da quanh mắt cá chân sạm màu, ngứa, xơ cứng hoặc xuất hiện vết loét khó lành.
  • Triệu chứng tái phát: Chân tiếp tục đau, phù hoặc nổi tĩnh mạch sau điều trị.

Chị Nguyễn Mai Linh, 28 tuổi, từng chỉ có biểu hiện mỏi chân nhẹ vào buổi tối. Khi thăm khám và thực hiện siêu âm Doppler, bác sĩ An Viên ghi nhận dấu hiệu trào ngược tại một số đoạn tĩnh mạch nông. Trường hợp này cho thấy triệu chứng bên ngoài không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ tình trạng tĩnh mạch bên trong.

Siêu âm tĩnh mạch chi dưới phát hiện được những bệnh gì?

Theo hướng dẫn SVS/AVF/AVLS năm 2023, siêu âm Duplex Doppler là phương pháp chẩn đoán được ưu tiên để đánh giá dòng trào ngược ở người mắc bệnh tĩnh mạch mạn tính chi dưới. Siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới giúp bác sĩ đánh giá khả năng lưu thông máu, hoạt động của van và phát hiện một số bất thường ở hệ tĩnh mạch nông, sâu.

Bệnh lý

Dấu hiệu có thể ghi nhận trên siêu âm

Suy van tĩnh mạch

Dòng máu trào ngược kéo dài tại đoạn tĩnh mạch được khảo sát

Giãn tĩnh mạch chi dưới

Tĩnh mạch giãn rộng, có thể kèm suy van và trào ngược

Huyết khối tĩnh mạch sâu

Hình ảnh huyết khối, tĩnh mạch khó ép xẹp hoặc dòng máu bất thường

Huyết khối tĩnh mạch nông

Cục máu đông trong tĩnh mạch nông, có thể kèm viêm

Tắc nghẽn tĩnh mạch

Dòng máu lưu thông bị cản trở hoặc xuất hiện dấu hiệu gợi ý tắc nghẽn

Vì sao siêu âm suy giãn tĩnh mạch chi dưới thường thực hiện ở tư thế đứng?

Siêu âm suy giãn tĩnh mạch chi dưới thường thực hiện ở tư thế đứng vì tư thế này giúp bác sĩ phát hiện dòng máu trào ngược và đánh giá hoạt động của van tĩnh mạch chính xác hơn. Khi đứng, trọng lực làm tăng áp lực máu trong tĩnh mạch chân, giúp những bất thường về chức năng van dễ được phát hiện hơn so với tư thế nằm.

Vì sao siêu âm suy giãn tĩnh mạch chi dưới thường thực hiện ở tư thế đứng?
Vì sao siêu âm suy giãn tĩnh mạch chi dưới thường thực hiện ở tư thế đứng?

Trong quá trình siêu âm, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh đứng, hơi khuỵu gối và thực hiện nghiệm pháp ép – thả bắp chân để kiểm tra hướng dòng máu. Tùy mục đích khảo sát, bác sĩ sẽ lựa chọn tư thế phù hợp:

  • Tư thế đứng: Ưu tiên khi kiểm tra suy van và dòng máu trào ngược.
  • Tư thế nằm: Thường áp dụng khi kiểm tra tĩnh mạch sâu, đặc biệt để phát hiện huyết khối.
  • Tư thế ngồi hoặc nghiêng bàn khám: Áp dụng khi người bệnh không thể đứng lâu hoặc có nguy cơ mất thăng bằng.

Theo hướng dẫn SVS/AVF/AVLS năm 2023, tư thế đứng được ưu tiên khi siêu âm đánh giá trào ngược tĩnh mạch nếu sức khỏe người bệnh cho phép. Không phải trường hợp nào cũng bắt buộc đứng trong suốt quá trình siêu âm. Bác sĩ sẽ điều chỉnh tư thế để bảo đảm an toàn và thu được kết quả phù hợp với mục đích thăm khám.

Hướng dẫn đọc kết quả siêu âm tĩnh mạch chi dưới

Người bệnh có thể tham khảo bảng dưới đây để hiểu những thuật ngữ thường gặp.

Thông tin trên phiếu kết quả

Ý nghĩa

Tĩnh mạch hiển lớn, hiển bé

Các tĩnh mạch nông thường được khảo sát khi nghi ngờ suy giãn tĩnh mạch

Tĩnh mạch đùi, khoeo

Những tĩnh mạch thuộc hệ sâu ở chân

Reflux (trào ngược)

Dòng máu chảy ngược chiều sinh lý trong một khoảng thời gian

Trào ngược trên 0,5 giây

Ngưỡng thường dùng để xác định suy van ở các tĩnh mạch hiển

Trào ngược trên 1 giây

Ngưỡng thường dùng ở tĩnh mạch đùi chung, đùi và khoeo

Đường kính tĩnh mạch

Kích thước lòng mạch, hỗ trợ đánh giá và lập kế hoạch điều trị

Không thấy huyết khối

Không ghi nhận huyết khối tại những đoạn tĩnh mạch đã khảo sát

Theo định hướng chuyên môn trong các bài tư vấn được BS Nguyễn Hoàng Sơn – Giám đốc Chuyên môn Hệ thống An Viên tham vấn, việc đánh giá cần kết hợp kết quả siêu âm với triệu chứng, vị trí tĩnh mạch tổn thương và tình trạng sức khỏe thực tế. Người bệnh không nên tự lựa chọn phương pháp điều trị chỉ dựa trên một chỉ số.

Nguyên nhân chân vẫn đau, phù dù kết quả siêu âm bình thường

Kết quả siêu âm tĩnh mạch bình thường không đồng nghĩa mọi nguyên nhân gây đau, phù chân đều đã được loại trừ. Một số trường hợp triệu chứng xuất phát từ bệnh lý khác hoặc nằm ngoài phạm vi khảo sát ban đầu. Những nguyên nhân cần được cân nhắc gồm:

  • Bệnh cơ xương khớp: Viêm khớp, tổn thương cơ hoặc gân có thể gây đau chân khi vận động.
  • Phù bạch huyết: Dịch bạch huyết ứ đọng khiến chân sưng kéo dài.
  • Bệnh lý toàn thân: Một số vấn đề về tim, thận, gan hoặc tác dụng phụ của thuốc có thể gây phù chân.
  • Bất thường tĩnh mạch chưa được phát hiện: Các tĩnh mạch nhỏ ở bắp chân hoặc tĩnh mạch nằm sâu trong vùng chậu có thể khó khảo sát bằng siêu âm thông thường.

Theo RadiologyInfo, cập nhật tháng 7/2026, siêu âm có giới hạn khi kiểm tra những tĩnh mạch nhỏ hoặc nằm sâu. Một số trường hợp cần siêu âm bổ sung hoặc sử dụng phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.

Siêu âm một chân hay hai chân, bao lâu cần kiểm tra lại?

Siêu âm tĩnh mạch chi dưới một chân hay hai chân phụ thuộc vào triệu chứng và mục đích thăm khám. Nếu chỉ một chân bị sưng đau, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm chân đó để kiểm tra tình trạng lưu thông máu và loại trừ huyết khối. Trường hợp có dấu hiệu suy giãn tĩnh mạch ở cả hai chân, bác sĩ thường khảo sát hai bên để đánh giá vị trí suy van và mức độ trào ngược.

Siêu âm một chân hay hai chân, bao lâu cần kiểm tra lại?
Siêu âm một chân hay hai chân, bao lâu cần kiểm tra lại?

Thời điểm siêu âm lại phụ thuộc vào tình trạng bệnh và phương pháp điều trị. Người chưa cần can thiệp có thể được hẹn kiểm tra khi triệu chứng thay đổi hoặc theo kế hoạch theo dõi của bác sĩ. Sau điều trị suy giãn tĩnh mạch, siêu âm có thể được chỉ định để đánh giá kết quả, kiểm tra triệu chứng kéo dài hoặc phát hiện biến chứng khi cần thiết.

Riêng trường hợp nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu, nếu kết quả siêu âm ban đầu âm tính nhưng nguy cơ vẫn cao, bác sĩ có thể yêu cầu kiểm tra lại sau khoảng 5-7 ngày tùy trường hợp. Người bệnh không cần siêu âm định kỳ 3 tháng hoặc 6 tháng một lần nếu không có chỉ định. Tốt nhất, hãy tuân thủ lịch tái khám và thông báo cho bác sĩ khi xuất hiện triệu chứng bất thường.

Những lưu ý trước khi thực hiện siêu âm tĩnh mạch chi dưới

Trước khi siêu âm tĩnh mạch chi dưới, người bệnh thường không cần nhịn ăn, ngừng thuốc hay chuẩn bị đặc biệt. Đây là phương pháp kiểm tra không xâm lấn, không sử dụng tia X và thường không cần tiêm thuốc cản quang. Tuy nhiên, để quá trình siêu âm thuận lợi và giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng tĩnh mạch, bạn nên lưu ý:

Những lưu ý trước khi thực hiện siêu âm tĩnh mạch chi dưới
Những lưu ý trước khi thực hiện siêu âm tĩnh mạch chi dưới
  • Mặc quần áo rộng rãi: Chọn trang phục dễ để lộ vùng đùi, bắp chân và mắt cá chân khi kiểm tra.
  • Mang theo kết quả siêu âm cũ: Giúp bác sĩ so sánh và theo dõi những thay đổi của tĩnh mạch.
  • Thông báo tiền sử bệnh: Đặc biệt nếu từng bị huyết khối, suy giãn tĩnh mạch hoặc đã can thiệp điều trị.
  • Mô tả rõ triệu chứng: Cho bác sĩ biết vị trí đau, thời điểm chân bị phù, nổi gân xanh hoặc thường xuyên chuột rút.
  • Không tự ý ngừng thuốc: Tiếp tục sử dụng thuốc theo đơn và thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc đang dùng.

Trong quá trình siêu âm, bác sĩ sẽ thoa gel và di chuyển đầu dò trên vùng chân cần kiểm tra. Người bệnh có thể cảm thấy hơi khó chịu khi đầu dò ép vào vị trí đang sưng đau, nhưng thông thường không gây đau đáng kể. Nếu cần khảo sát thêm tĩnh mạch vùng bụng hoặc chậu, bác sĩ sẽ hướng dẫn cách chuẩn bị phù hợp.

Siêu âm tĩnh mạch chi dưới tại Tĩnh Mạch An Viên

Tại Chuyên khoa Tĩnh Mạch An Viên, siêu âm Doppler được sử dụng để kiểm tra tình trạng suy giãn tĩnh mạch chi dưới và hỗ trợ bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp. Trước khi siêu âm, người bệnh được thăm khám, đánh giá triệu chứng và tìm hiểu tiền sử bệnh để xác định những vị trí cần kiểm tra.

Thông qua kết quả siêu âm tĩnh mạch chi dưới, bác sĩ có thể xác định vị trí suy van, dòng máu trào ngược và tình trạng lưu thông máu ở chân. Từ đó, bác sĩ tư vấn phương pháp phù hợp như điều chỉnh thói quen sinh hoạt, sử dụng vớ y khoa hoặc can thiệp điều trị khi cần thiết.

Siêu âm tĩnh mạch chi dưới tại Tĩnh Mạch An Viên
Siêu âm tĩnh mạch chi dưới tại Tĩnh Mạch An Viên

Trong trường hợp cô Hoàng Thị Lan, 50 tuổi, người bệnh từng chủ quan với tình trạng nổi gân xanh và nặng chân kéo dài. Khi xuất hiện phù, đổi màu da và loét chân, cô mới đến An Viên thăm khám. Kết quả siêu âm Doppler ghi nhận suy van tĩnh mạch hiển lớn ở cả hai chân, khiến cô lo lắng và ân hận vì không kiểm tra sớm hơn.

Người thường xuyên đau mỏi, phù chân hoặc nổi tĩnh mạch bất thường nên chủ động thăm khám, không chờ đến khi xuất hiện biến chứng. Để được tư vấn siêu âm tĩnh mạch chi dưới và hướng điều trị phù hợp, hãy liên hệ Tĩnh Mạch An Viên qua hotline 098.559.4561 để đặt lịch thăm khám.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Siêu âm tĩnh mạch chi dưới có phát hiện huyết khối không?

Có. Siêu âm tĩnh mạch chi dưới có thể phát hiện huyết khối thông qua hình ảnh trong lòng mạch, khả năng ép xẹp của tĩnh mạch và những thay đổi dòng máu. Tuy nhiên, độ chính xác còn phụ thuộc vị trí huyết khối và phạm vi khảo sát.

Siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới bao nhiêu tiền?

Chi phí phụ thuộc cơ sở y tế, phạm vi khảo sát một hoặc hai chân và các dịch vụ đi kèm. Người bệnh nên liên hệ trực tiếp An Viên để được tư vấn mức giá đang áp dụng, tránh nhầm lẫn giữa chi phí siêu âm và chi phí khám chuyên khoa.

Phụ nữ mang thai có siêu âm tĩnh mạch chi dưới được không?

Có. Siêu âm Doppler không sử dụng bức xạ ion hóa và có thể được bác sĩ chỉ định khi phụ nữ mang thai có dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý tĩnh mạch. Đặc biệt, tình trạng một chân sưng đau bất thường cần được đánh giá kịp thời để loại trừ huyết khối.

Siêu âm phát hiện suy van tĩnh mạch có cần điều trị ngay không?

Không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp ngay. Bác sĩ sẽ xem xét triệu chứng, vị trí suy van, mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt và các yếu tố sức khỏe khác để lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

________________________________________________

AN VIÊN – ĐỊA CHỈ ĐIỀU TRỊ SUY GIÃN TĨNH MẠCH ĐÁNG TIN CẬY

Hotline: 0985594561

 
ĐĂNG KÝ TƯ VẤN