Tĩnh mạch hiển bé là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu của suy giãn tĩnh mạch hiển bé

Tham vấn bác sỹ

bác sĩ nguyễn hoàng sơn

bác sỹ / Chuyên gia

Nguyễn Hoàng Sơn


Giám đốc Chuyên môn Hệ Thống An Viên

Tĩnh mạch hiển bé là một tĩnh mạch nông nằm ở phía sau cẳng chân, có vai trò đưa máu từ chân trở về tim. Khi van tĩnh mạch hoạt động kém, máu bị ứ đọng khiến tĩnh mạch giãn ra và gây cảm giác nặng chân, đau nhức hoặc nổi gân xanh. Vậy suy giãn tĩnh mạch hiển bé là gì, nguyên nhân do đâu và có những dấu hiệu nào để nhận biết sớm? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây. 

Tĩnh mạch hiển bé là gì? Vị trí giải phẫu đặc biệt so với hiển lớn

Tĩnh mạch hiển bé là một trong hai tĩnh mạch nông quan trọng ở chân, cùng với tĩnh mạch hiển lớn đảm nhiệm nhiệm vụ đưa máu từ chi dưới trở về tim. Dù có kích thước nhỏ hơn, tĩnh mạch hiển bé vẫn giữ vai trò quan trọng trong quá trình lưu thông máu. Khi hệ thống van bên trong tĩnh mạch bị suy yếu, máu có thể bị ứ đọng, làm tĩnh mạch giãn ra và gây ra bệnh suy giãn tĩnh mạch.

Về vị trí giải phẫu, tĩnh mạch hiển bé nằm ở mặt sau cẳng chân. Tĩnh mạch này bắt đầu từ mặt ngoài của bàn chân, đi lên phía sau bắp chân và kết nối với tĩnh mạch khoeo ở phía sau đầu gối. Trong khi đó, tĩnh mạch hiển lớn lại nằm ở mặt trong của chân, chạy từ bàn chân lên cẳng chân, đùi và đổ vào tĩnh mạch đùi ở vùng bẹn.

tinh-mach-hien-be-la-gi
Tĩnh mạch hiển bé là một trong hai tĩnh mạch nông quan trọng ở chân

Vì sao suy tĩnh mạch hiển bé thường bị chẩn đoán nhầm?

Tại Chuyên khoa Tĩnh mạch An Viên, nhiều người bệnh đến thăm khám trong tình trạng suy giãn tĩnh mạch hiển bé đã kéo dài nhiều năm. Không ít trường hợp trước đó đã từng thăm khám ở nhiều nơi nhưng chưa được chẩn đoán đúng nguyên nhân, khiến bệnh kéo dài và các triệu chứng ngày càng ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Suy tĩnh mạch hiển bé là bệnh lý khá phổ biến nhưng thường không được phát hiện ngay từ giai đoạn đầu. Nguyên nhân là do vị trí của tĩnh mạch và các triệu chứng của bệnh dễ bị nhầm lẫn với nhiều vấn đề sức khỏe khác. Cụ thể đó là:

Triệu chứng dễ nhầm với đau cơ và các bệnh xương khớp

Ở giai đoạn đầu, suy tĩnh mạch hiển bé thường không gây ra những biểu hiện điển hình như nổi gân xanh ngoằn ngoèo. Thay vào đó, người bệnh chỉ cảm thấy đau âm ỉ, nặng chân, căng tức vùng bắp chân hoặc mỏi chân sau khi đứng, ngồi hoặc đi lại trong thời gian dài. Một số trường hợp còn bị chuột rút về đêm, cảm giác nóng rát hoặc tê nhẹ ở cẳng chân.

Những triệu chứng này rất giống với tình trạng đau cơ sau khi vận động, thoái hóa khớp gối, đau thần kinh tọa hoặc mệt mỏi do làm việc quá sức. Vì vậy, nhiều người thường tự mua thuốc giảm đau, xoa bóp hoặc nghỉ ngơi mà không nghĩ đến bệnh lý tĩnh mạch. Điều này khiến bệnh âm thầm tiến triển và chỉ được phát hiện khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn.

Tĩnh mạch hiển bé nằm ở mặt sau chân nên khó phát hiện

Một lý do khác khiến suy giãn tĩnh mạch hiển bé dễ bị bỏ sót là vị trí của tĩnh mạch này nằm ở mặt sau cẳng chân, bắt đầu từ cổ chân, chạy dọc phía sau bắp chân và kết nối với tĩnh mạch khoeo ở phía sau đầu gối. Không giống tĩnh mạch hiển lớn nằm ở mặt trong chân, tĩnh mạch hiển bé lại bị khối cơ bắp chân che khuất. Vì vậy, ngay cả khi tĩnh mạch đã giãn, các đường gân xanh cũng có thể không nổi rõ hoặc chỉ xuất hiện ở phía sau chân, vị trí mà người bệnh ít quan sát. Chính vì vậy, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện sưng chân, đau nhiều hoặc được bác sĩ chỉ định siêu âm Doppler trong quá trình thăm khám.

tinh mach hien be la gi 1
Tĩnh mạch hiển bé nằm ở mặt sau chân nên khó phát hiện

Dấu hiệu ở giai đoạn đầu thường mờ nhạt, dễ bị bỏ qua

Ở giai đoạn đầu, suy tĩnh mạch hiển bé thường tiến triển âm thầm và gần như không có biểu hiện đặc trưng. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy chân nặng hơn vào cuối ngày, đặc biệt sau khi đứng hoặc ngồi liên tục trong nhiều giờ. Một số trường hợp xuất hiện cảm giác căng tức, nóng rát, ngứa nhẹ vùng cẳng chân, chuột rút về đêm hoặc sưng nhẹ quanh mắt cá chân.

Điểm khiến nhiều người chủ quan là các triệu chứng này thường giảm hoặc biến mất sau khi nghỉ ngơi, gác chân cao hoặc ngủ qua đêm. Vì vậy, người bệnh dễ cho rằng mình chỉ bị mệt mỏi, tuần hoàn kém hoặc làm việc quá sức, thay vì nghĩ đến bệnh lý suy tĩnh mạch.

Dấu hiệu nhận biết suy tĩnh mạch hiển bé mà nhiều người bỏ qua

Suy tĩnh mạch hiển bé thường tiến triển âm thầm và có các triệu chứng không quá rõ ràng ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nếu chú ý quan sát, người bệnh vẫn có thể nhận thấy những thay đổi bất thường. Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết suy tĩnh mạch hiển bé mà bạn không nên chủ quan:

Cảm giác nặng chân, mỏi chân tăng dần vào cuối ngày

Đây là một trong những dấu hiệu xuất hiện sớm và phổ biến nhất của suy tĩnh mạch hiển bé. Người bệnh thường cảm thấy chân nặng trĩu, mỏi nhiều hơn bình thường sau khi đứng lâu, ngồi lâu hoặc đi lại liên tục. Cảm giác này giống như chân bị “đeo vật nặng”, khiến việc đi lại hoặc leo cầu thang trở nên khó chịu.

Điểm đặc trưng là triệu chứng thường rõ hơn vào buổi chiều hoặc tối sau một ngày làm việc và giảm bớt khi nghỉ ngơi, gác chân cao hoặc ngủ qua đêm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp đi lặp lại nhiều ngày, đó có thể là dấu hiệu cho thấy hệ thống van tĩnh mạch đang hoạt động kém và cần được kiểm tra.

Đau và căng tức vùng bắp chân

Tĩnh mạch hiển bé chạy dọc phía sau cẳng chân nên khi bị suy, người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ hoặc căng tức ở vùng bắp chân. Cơn đau không quá dữ dội nhưng kéo dài, khiến người bệnh luôn có cảm giác khó chịu, đặc biệt sau khi đứng lâu hoặc vận động nhiều.

Một số người mô tả cảm giác như bắp chân bị căng cứng hoặc bị kéo căng từ phía sau. Vì triệu chứng khá giống đau cơ sau khi vận động, nhiều người chỉ xoa bóp hoặc dùng thuốc giảm đau mà không biết nguyên nhân thực sự là do suy tĩnh mạch.

huyet-khoi-tinh-mach-sau-chi-tren
Đau và căng tức vùng bắp chân khi bị suy giãn tĩnh mạch hiển bé

Chuột rút về đêm xảy ra thường xuyên

Chuột rút khi ngủ là dấu hiệu mà nhiều người mắc suy tĩnh mạch hiển bé gặp phải nhưng thường không để ý. Các cơn chuột rút thường xuất hiện ở bắp chân hoặc bàn chân vào ban đêm, khiến người bệnh tỉnh giấc vì đau và phải xoa bóp hoặc duỗi chân mới giảm.

Nguyên nhân là do máu lưu thông kém khiến cơ bắp không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất. Nếu tình trạng chuột rút xảy ra thường xuyên, đặc biệt đi kèm với cảm giác nặng chân, đau bắp chân hoặc sưng nhẹ vào cuối ngày, người bệnh nên đi khám để được siêu âm Doppler tĩnh mạch, thay vì chỉ nghĩ là thiếu canxi hoặc mệt mỏi thông thường.

Sưng nhẹ quanh cổ chân và cẳng chân

Khi van tĩnh mạch hoạt động kém, máu khó lưu thông về tim và có xu hướng ứ đọng ở chân. Điều này khiến người bệnh xuất hiện tình trạng sưng nhẹ quanh cổ chân hoặc cẳng chân, đặc biệt vào cuối ngày sau khi đứng hoặc ngồi lâu. Ban đầu, tình trạng sưng thường không rõ rệt, nhiều người chỉ cảm thấy giày dép chật hơn hoặc tất để lại vết hằn trên da.

Ở giai đoạn đầu, triệu chứng có thể giảm sau khi nghỉ ngơi hoặc kê cao chân. Tuy nhiên, nếu không được điều trị, tình trạng phù sẽ xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài lâu hơn và có thể ảnh hưởng đến việc đi lại, sinh hoạt hằng ngày.

Nổi gân xanh ở mặt sau cẳng chân

Do tĩnh mạch hiển bé nằm ở mặt sau cẳng chân nên khi bị suy, các tĩnh mạch giãn thường xuất hiện ở phía sau bắp chân hoặc phía sau đầu gối. Người bệnh có thể nhìn thấy những đường gân màu xanh hoặc tím nổi dưới da, đôi khi ngoằn ngoèo và phình to hơn bình thường.

Khác với suy tĩnh mạch hiển lớn, suy tĩnh mạch hiển bé thường khó phát hiện hơn vì vị trí nằm phía sau chân. Nhiều trường hợp chỉ vô tình phát hiện khi soi gương, được người khác nhận thấy hoặc khi bệnh đã tiến triển nặng hơn.

Ngứa, nóng rát hoặc thay đổi màu da

Khi máu ứ đọng trong tĩnh mạch kéo dài, áp lực trong lòng tĩnh mạch tăng lên, làm ảnh hưởng đến quá trình nuôi dưỡng da và các mô xung quanh. Người bệnh có thể cảm thấy ngứa, nóng rát hoặc châm chích ở vùng cẳng chân, đặc biệt sau khi đứng lâu hoặc vào cuối ngày.

Nếu bệnh tiếp tục tiến triển, vùng da quanh mắt cá chân hoặc cẳng chân có thể chuyển sang màu nâu sẫm, da trở nên khô, dày và dễ bong tróc. Đây là dấu hiệu cho thấy suy tĩnh mạch đã ảnh hưởng đến tuần hoàn tại chỗ. Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng như viêm da do suy tĩnh mạch hoặc loét chân mạn tính.

Đi khám tĩnh mạch
Ngứa, nóng rát hoặc thay đổi màu da khi bị suy giãn tĩnh mạch hiển bé

Nguyên nhân và nhóm nguy cơ cao mắc suy tĩnh mạch hiển bé

Suy tĩnh mạch hiển bé có thể gặp ở nhiều đối tượng, nhưng nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn nếu bạn có các yếu tố như tuổi tác, tính chất công việc, lối sống hoặc tiền sử bệnh lý. Vì vậy việc nhận biết sớm những nguyên nhân và nhóm nguy cơ dưới đây sẽ giúp chủ động phòng ngừa, phát hiện bệnh kịp thời và hạn chế các biến chứng về sau. 

Nguyên nhân gây ra suy giãn tĩnh mạch hiển bé

Suy giãn tĩnh mạch hiển bé xảy ra khi các van một chiều bên trong tĩnh mạch bị suy yếu hoặc tổn thương, khiến máu không thể lưu thông hiệu quả về tim mà chảy ngược và ứ đọng ở chân. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng này:

  • Suy yếu van tĩnh mạch: Van tĩnh mạch không đóng kín khiến máu chảy ngược và ứ đọng trong tĩnh mạch hiển bé.
  • Lão hóa theo tuổi tác: Thành tĩnh mạch và van tĩnh mạch mất dần độ đàn hồi theo thời gian, làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
  • Đứng hoặc ngồi quá lâu: Duy trì một tư thế trong nhiều giờ làm máu khó lưu thông, dễ ứ đọng ở chi dưới.
  • Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể lớn tạo áp lực lên hệ tĩnh mạch ở chân, khiến tĩnh mạch nhanh bị suy yếu.
  • Mang thai: Sự thay đổi nội tiết, tăng thể tích máu và áp lực từ thai nhi lên vùng chậu làm tăng nguy cơ suy giãn tĩnh mạch.
  • Di truyền: Người có cha mẹ hoặc người thân mắc suy giãn tĩnh mạch thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
  • Ít vận động: Cơ bắp chân hoạt động kém làm giảm khả năng bơm máu về tim, khiến máu dễ bị ứ đọng.
  • Thường xuyên mang giày cao gót: Mang giày cao gót trong thời gian dài làm hạn chế hoạt động của cơ bắp chân và ảnh hưởng đến tuần hoàn tĩnh mạch.
  • Mặc quần áo quá chật: Quần áo bó sát vùng eo, hông hoặc đùi có thể cản trở lưu thông máu ở chi dưới.
  • Tiền sử huyết khối tĩnh mạch sâu: Huyết khối có thể làm tổn thương van tĩnh mạch, dẫn đến suy tĩnh mạch mạn tính.
  • Chấn thương hoặc phẫu thuật ở chân: Các tổn thương tại chi dưới có thể ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng của hệ tĩnh mạch.
  • Hút thuốc lá: Thuốc lá làm tổn thương thành mạch, giảm độ đàn hồi của tĩnh mạch và ảnh hưởng đến quá trình lưu thông máu.

Nhóm nguy cơ cao mắc suy tĩnh mạch hiển bé

Suy tĩnh mạch hiển bé có thể xảy ra ở bất kỳ ai, nhưng nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn nếu bạn có một hoặc nhiều yếu tố như tuổi tác, nghề nghiệp, lối sống hoặc tiền sử bệnh lý,… Dưới đây là nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc suy tĩnh mạch hiển bé:

  • Người trên 40 tuổi: Tuổi càng cao, thành tĩnh mạch và van tĩnh mạch càng suy yếu, làm tăng nguy cơ suy giãn tĩnh mạch.
  • Người làm công việc phải đứng lâu: Giáo viên, nhân viên bán hàng, thợ cắt tóc, bác sĩ, điều dưỡng… thường phải đứng nhiều giờ liên tục, khiến máu dễ ứ đọng ở chân.
  • Người ngồi nhiều: Nhân viên văn phòng, tài xế, lập trình viên hoặc những người thường xuyên ngồi lâu ít vận động có nguy cơ mắc bệnh do tuần hoàn máu kém.
  • Phụ nữ mang thai hoặc sau sinh: Sự thay đổi nội tiết tố và áp lực từ thai nhi lên tĩnh mạch vùng chậu làm tăng nguy cơ suy tĩnh mạch.
  • Người thừa cân, béo phì: Cân nặng dư thừa làm tăng áp lực lên hệ tĩnh mạch chi dưới, khiến bệnh dễ khởi phát và tiến triển nhanh hơn.
  • Người có tiền sử gia đình mắc suy giãn tĩnh mạch: Yếu tố di truyền có thể khiến thành mạch và van tĩnh mạch yếu hơn bình thường.
  • Người ít vận động: Lười tập thể dục hoặc ngồi, nằm quá nhiều khiến cơ bắp chân hoạt động kém, làm giảm khả năng bơm máu về tim.
  • Người thường xuyên mang giày cao gót: Việc sử dụng giày cao gót trong thời gian dài làm giảm hiệu quả co bóp của cơ bắp chân và ảnh hưởng đến lưu thông máu.
  • Người từng bị huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc chấn thương ở chân: Những tổn thương này có thể làm hỏng van tĩnh mạch và làm tăng nguy cơ suy tĩnh mạch mạn tính.
  • Người có lối sống không lành mạnh: Hút thuốc lá, ít vận động, chế độ ăn thiếu chất xơ hoặc thường xuyên mang vác nặng đều là những yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ mắc suy tĩnh mạch hiển bé.
Suy giãn tĩnh mạch cánh tay
Nhóm nguy cơ cao mắc suy tĩnh mạch hiển bé

Thuộc nhóm nguy cơ cao không có nghĩa là bạn chắc chắn sẽ mắc suy tĩnh mạch hiển bé. Tuy nhiên, nếu thường xuyên gặp các triệu chứng như nặng chân, đau bắp chân, chuột rút về đêm, sưng chân hoặc nổi gân xanh, bạn nên đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám và siêu âm Doppler tĩnh mạch. Việc phát hiện bệnh sớm sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn, ngăn ngừa bệnh tiến triển và hạn chế các biến chứng về sau.

Xem thêm>>> Chủ quan với những cơn đau chân kéo dài, người phụ nữ 54 tuổi bất ngờ phát hiện suy giãn tĩnh mạch

Suy tĩnh mạch hiển bé có nguy hiểm không? Biến chứng cần cảnh giác

Suy tĩnh mạch hiển bé có thể nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời. Mặc dù bệnh không đe dọa tính mạng ngay từ đầu, nhưng tình trạng máu ứ đọng kéo dài sẽ khiến tĩnh mạch ngày càng giãn, các triệu chứng nặng hơn và làm tăng nguy cơ biến chứng. Cụ thể đó là:

Phù chân kéo dài, chân nặng nề và khó đi lại

Khi tĩnh mạch hiển bé bị suy, máu không thể trở về tim hiệu quả mà bị ứ đọng ở chân. Áp lực trong tĩnh mạch tăng lên khiến dịch từ mạch máu thoát ra các mô xung quanh, gây sưng ở cổ chân và cẳng chân. Ban đầu, tình trạng phù thường chỉ xuất hiện vào cuối ngày, nhất là sau khi đứng hoặc ngồi lâu, và sẽ giảm khi nghỉ ngơi hoặc kê cao chân.

Nếu bệnh không được điều trị, tình trạng sưng sẽ xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài lâu hơn và có thể không hết hoàn toàn sau khi nghỉ ngơi. Người bệnh luôn có cảm giác chân nặng trĩu, đi lại khó khăn, giày dép trở nên chật hơn và các hoạt động hằng ngày cũng bị ảnh hưởng.

Tĩnh mạch giãn to, nổi gân xanh rõ dưới da

Máu ứ đọng trong thời gian dài khiến thành tĩnh mạch liên tục chịu áp lực và dần mất đi độ đàn hồi. Kết quả là tĩnh mạch hiển bé ngày càng giãn rộng, phình to và nổi rõ dưới da. Người bệnh có thể nhìn thấy các đường gân màu xanh hoặc tím, ngoằn ngoèo ở mặt sau bắp chân hoặc phía sau đầu gối.

Các tĩnh mạch giãn thường đi kèm cảm giác đau tức, căng nặng hoặc nhức mỏi vùng bắp chân, đặc biệt sau khi đứng lâu hoặc vận động nhiều. Nếu để kéo dài, tình trạng giãn tĩnh mạch sẽ ngày càng nghiêm trọng và việc điều trị cũng trở nên phức tạp hơn.

Da chân đổi màu, ngứa và dễ viêm

Khi máu ứ đọng kéo dài, lượng oxy và dưỡng chất đến nuôi da sẽ giảm dần. Lúc này, vùng da quanh cẳng chân hoặc mắt cá chân có thể xuất hiện cảm giác ngứa, nóng rát, châm chích hoặc khô ráp. Nhiều người thường nghĩ đây chỉ là vấn đề da liễu thông thường nên chỉ bôi thuốc ngoài da mà không điều trị nguyên nhân từ hệ tĩnh mạch.

Nếu bệnh tiếp tục tiến triển, vùng da bị ảnh hưởng có thể chuyển sang màu nâu hoặc nâu sẫm do các tế bào máu rò rỉ ra ngoài mạch máu. Da cũng trở nên dày hơn, khô hơn, dễ bong tróc và dễ bị viêm. Đây là dấu hiệu cho thấy suy tĩnh mạch đã bước sang giai đoạn nặng hơn và cần được điều trị sớm để phòng ngừa nguy cơ loét chân.

vet-cham-o-chan-do-suy-gian-tinh-mach
Da chân đổi màu, ngứa và dễ viêm khi bị suy giãn tĩnh mạch

Loét chân khó lành

Loét chân là biến chứng có thể xảy ra khi suy tĩnh mạch hiển bé kéo dài mà không được điều trị. Do máu ứ đọng lâu ngày, da và các mô dưới da không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất nên trở nên mỏng, yếu và dễ tổn thương. Chỉ một vết trầy xước hoặc va chạm nhẹ cũng có thể hình thành vết loét.

Các vết loét do suy tĩnh mạch thường rất khó lành, dễ chảy dịch, tái phát nhiều lần và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, vết loét có thể kéo dài trong nhiều tháng, gây đau đớn và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày.

Viêm tĩnh mạch nông

Khi tĩnh mạch hiển bé bị giãn trong thời gian dài, thành tĩnh mạch có thể bị viêm. Người bệnh thường cảm thấy đau, nóng rát hoặc căng tức dọc theo đường đi của tĩnh mạch. Vùng da phía trên tĩnh mạch có thể đỏ, sưng và đau khi chạm vào, đôi khi sờ thấy tĩnh mạch cứng hơn bình thường.

Mặc dù viêm tĩnh mạch nông ít nguy hiểm hơn huyết khối tĩnh mạch sâu, nhưng nếu không được điều trị, tình trạng viêm có thể kéo dài, tái phát nhiều lần và làm các triệu chứng suy tĩnh mạch trở nên nghiêm trọng hơn.

Tăng nguy cơ hình thành cục máu đông

Máu lưu thông chậm và ứ đọng trong tĩnh mạch làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Mặc dù biến chứng này không phổ biến ở người bị suy tĩnh mạch hiển bé, nhưng vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở người lớn tuổi, người ít vận động hoặc có tiền sử bệnh lý mạch máu.

Khi cục máu đông hình thành, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau nhiều hơn, tĩnh mạch sưng cứng, vùng da xung quanh đỏ và nóng. Nếu có những dấu hiệu này, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, giúp giảm nguy cơ xảy ra các biến chứng nguy hiểm hơn.

vet-cham-o-chan-do-suy-gian-tinh-mach
Tăng nguy cơ hình thành cục máu đông khi mắc suy giãn tĩnh mạch hiển bé

Chẩn đoán suy tĩnh mạch hiển bé bằng phương pháp nào?

Việc chẩn đoán suy tĩnh mạch hiển bé không chỉ dựa vào các triệu chứng như nặng chân, đau bắp chân hay nổi gân xanh. Để xác định chính xác vị trí tĩnh mạch bị suy, mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Cụ thể đó là:

Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng mà người bệnh gặp phải như nặng chân, đau bắp chân, chuột rút về đêm, sưng chân hoặc cảm giác nóng rát. Đồng thời, bác sĩ cũng kiểm tra các dấu hiệu bên ngoài như tĩnh mạch giãn, tình trạng sưng phù, thay đổi màu da hoặc các vết loét nếu có. Ngoài ra, người bệnh sẽ được khai thác tiền sử bệnh, nghề nghiệp, thói quen sinh hoạt và các yếu tố nguy cơ như mang thai, béo phì hoặc tiền sử gia đình mắc suy giãn tĩnh mạch.

Siêu âm Doppler tĩnh mạch

Đây là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán suy tĩnh mạch hiển bé. Phương pháp này sử dụng sóng siêu âm để quan sát cấu trúc tĩnh mạch và đánh giá dòng máu lưu thông bên trong mạch máu. Đây là phương pháp không xâm lấn, không gây đau, thực hiện nhanh và cho kết quả có độ chính xác cao. Thông qua siêu âm Doppler, bác sĩ có thể:

  • Xác định chính xác tĩnh mạch hiển bé có bị suy hay không.
  • Đánh giá mức độ hở của van tĩnh mạch.
  • Xác định vị trí máu bị chảy ngược và ứ đọng.
  • Phát hiện các tĩnh mạch giãn hoặc cục máu đông nếu có.
  • Lập kế hoạch điều trị phù hợp với từng người bệnh.
Căng cơ bắp chân
Siêu âm Doppler tĩnh mạch chuẩn đoán suy giãn tĩnh mạch hiển bé

Đánh giá mức độ suy tĩnh mạch

Sau khi có kết quả siêu âm, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ bệnh dựa trên tình trạng dòng máu, mức độ hở van tĩnh mạch và các triệu chứng lâm sàng. Việc xác định đúng giai đoạn bệnh giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp như thay đổi lối sống, mang vớ y khoa, can thiệp bằng laser nội mạch, tiêm xơ hoặc keo sinh học khi cần thiết.

Chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý khác

Do suy tĩnh mạch hiển bé có nhiều triệu chứng giống đau cơ, thoái hóa khớp hoặc đau thần kinh tọa nên bác sĩ sẽ kết hợp khám lâm sàng và kết quả siêu âm để loại trừ các nguyên nhân khác. Điều này giúp tránh chẩn đoán nhầm và đảm bảo người bệnh được điều trị đúng nguyên nhân.

Điều trị suy tĩnh mạch hiển bé: có gì khác so với hiển lớn?

Do tĩnh mạch hiển bé nằm ở mặt sau cẳng chân và gần các dây thần kinh quan trọng, việc điều trị đòi hỏi bác sĩ phải đánh giá và lựa chọn phương pháp phù hợp để đảm bảo hiệu quả cũng như hạn chế rủi ro. Dưới đây là những phương pháp điều trị suy tĩnh mạch hiển bé được áp dụng phổ biến hiện nay:

Điều trị nội khoa ở giai đoạn sớm

Nếu suy tĩnh mạch hiển bé được phát hiện ở giai đoạn đầu, khi các triệu chứng còn nhẹ và chưa xuất hiện biến chứng, bác sĩ thường ưu tiên điều trị bảo tồn. Mục tiêu của phương pháp này là giảm cảm giác đau nhức, nặng chân, cải thiện tuần hoàn máu và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh. Các biện pháp điều trị thường bao gồm:

  • Mang vớ y khoa: Vớ tạo áp lực lên chân, giúp hỗ trợ tĩnh mạch đưa máu trở về tim tốt hơn, từ đó giảm sưng phù, nặng chân và hạn chế tình trạng máu ứ đọng.
  • Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ: Một số loại thuốc có tác dụng tăng độ bền thành tĩnh mạch, cải thiện tuần hoàn và giảm các triệu chứng như đau, nặng chân hoặc phù nhẹ.
  • Tăng cường vận động: Đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc các bài tập dành cho cơ bắp chân giúp kích thích lưu thông máu và giảm áp lực lên hệ tĩnh mạch.
  • Thay đổi thói quen sinh hoạt: Hạn chế đứng hoặc ngồi liên tục trong thời gian dài, thường xuyên thay đổi tư thế, kê cao chân khi nghỉ ngơi và tránh mang vác vật nặng.
  • Kiểm soát cân nặng: Duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực lên tĩnh mạch chân và hạn chế bệnh tiến triển.

Mặc dù điều trị nội khoa giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả, nhưng không thể phục hồi các van tĩnh mạch đã bị suy. Vì vậy, người bệnh cần tái khám định kỳ để theo dõi diễn tiến của bệnh.

Tĩnh mạch xuyên
Điều trị nội khoa ở giai đoạn suy giãn tĩnh mạch sớm

Can thiệp khi tĩnh mạch đã suy rõ

Khi siêu âm Doppler cho thấy van tĩnh mạch bị hở nhiều, dòng máu trào ngược rõ hoặc người bệnh thường xuyên đau nhức, sưng chân và ảnh hưởng đến sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp can thiệp ít xâm lấn. Các phương pháp này đều hướng đến mục tiêu đóng tĩnh mạch bị suy để dòng máu chuyển sang các tĩnh mạch khỏe mạnh. Các phương pháp điều trị hiện đại gồm:

  • Laser nội mạch (EVLA): Bác sĩ đưa một sợi laser rất nhỏ vào bên trong tĩnh mạch bị suy. Năng lượng laser sẽ làm thành tĩnh mạch co lại và đóng kín, giúp loại bỏ dòng máu trào ngược.
  • Keo sinh học: Bác sĩ sử dụng một loại keo y tế chuyên dụng để bịt kín tĩnh mạch bị suy. Phương pháp này không sử dụng nhiệt nên hạn chế tổn thương mô xung quanh và người bệnh thường có thể đi lại ngay sau điều trị.

So với phẫu thuật truyền thống, các phương pháp can thiệp hiện đại có ưu điểm là ít đau, ít xâm lấn, không cần nằm viện lâu, thời gian hồi phục nhanh và sớm quay trở lại sinh hoạt bình thường.

Điều trị suy tĩnh mạch hiển bé có gì khác so với hiển lớn?

Về nguyên tắc, suy tĩnh mạch hiển bé và hiển lớn đều có thể được điều trị bằng các phương pháp như laser nội mạch, tiêm xơ hoặc keo sinh học. Tuy nhiên, điều trị suy tĩnh mạch hiển bé thường đòi hỏi độ chính xác cao hơn do vị trí giải phẫu đặc biệt của tĩnh mạch này.

Tĩnh mạch hiển bé nằm ở mặt sau cẳng chân và chạy gần các dây thần kinh quan trọng. Vì vậy, trước khi can thiệp, bác sĩ cần siêu âm Doppler để xác định chính xác đường đi của tĩnh mạch, vị trí van bị suy và mối liên quan với các cấu trúc xung quanh. Điều này giúp lựa chọn phương pháp phù hợp, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến dây thần kinh.

Ngoài ra, tĩnh mạch hiển bé có nhiều biến thể về giải phẫu. Vị trí đổ vào tĩnh mạch khoeo và chiều dài của tĩnh mạch có thể khác nhau ở mỗi người. Do đó, việc điều trị cần được thực hiện bởi bác sĩ có kinh nghiệm trong lĩnh vực can thiệp tĩnh mạch và dưới hướng dẫn của siêu âm để đảm bảo an toàn và đạt kết quả tối ưu.

An Viên
Điều trị suy tĩnh mạch hiển bé

Câu chuyện thực tế tại An Viên: Người bệnh từng đi khám xương khớp, thần kinh nhiều nơi mới phát hiện suy tĩnh mạch hiển bé

Suốt gần một năm, chị Nguyễn Thị Hạnh (48 tuổi, Nam Định) luôn sống chung với cảm giác đau nhức và nặng chân, đặc biệt ở vùng bắp chân phải. Mỗi chiều tan làm, chị đều cảm thấy chân mỏi rã rời, đi lại khó chịu, nhiều đêm còn bị chuột rút khiến giấc ngủ bị gián đoạn.

Nghĩ rằng mình mắc bệnh xương khớp hoặc thần kinh do tuổi tác, chị Hạnh đã đi khám ở nhiều nơi. Kết quả chụp X-quang và các xét nghiệm đều không phát hiện bất thường đáng kể. Chị được kê thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ và hướng dẫn nghỉ ngơi, nhưng các triệu chứng chỉ giảm trong thời gian ngắn rồi nhanh chóng tái phát.

Đến khi được người quen giới thiệu đến Chuyên khoa Tĩnh mạch An Viên, chị được bác sĩ thăm khám và chỉ định siêu âm Doppler tĩnh mạch. Kết quả cho thấy chị bị suy tĩnh mạch hiển bé, nguyên nhân khiến máu bị ứ đọng ở mặt sau cẳng chân, gây đau nhức và nặng chân kéo dài.

Sau khi đánh giá mức độ bệnh, bác sĩ tư vấn phương pháp điều trị phù hợp. Sau can thiệp và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau điều trị, tình trạng đau nhức và nặng chân của chị Hạnh giảm rõ rệt. Chị có thể đi lại, làm việc và sinh hoạt hằng ngày thoải mái hơn, không còn cảm giác mỏi chân kéo dài như trước.

Theo các bác sĩ tại An Viên, trường hợp của chị Hạnh không phải cá biệt. Nhiều người mắc suy tĩnh mạch hiển bé thường có triệu chứng giống bệnh xương khớp hoặc thần kinh nên điều trị nhiều nơi nhưng không cải thiện. Chỉ khi được siêu âm Doppler tĩnh mạch, nguyên nhân thực sự mới được xác định. Vì vậy, nếu thường xuyên bị đau nhức, nặng chân, chuột rút về đêm hoặc sưng chân kéo dài mà điều trị không hiệu quả, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa tĩnh mạch để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

Như vậy, suy giãn tĩnh mạch hiển bé là bệnh lý không nên chủ quan vì có thể tiến triển âm thầm và gây ra nhiều biến chứng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Nếu bạn thường xuyên gặp các triệu chứng như nặng chân, đau bắp chân, chuột rút về đêm, sưng chân hoặc nổi gân xanh, hãy chủ động thăm khám sớm để được chẩn đoán chính xác.

Chuyên khoa Tĩnh mạch An Viên là địa chỉ chuyên sâu trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý suy giãn tĩnh mạch với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, hệ thống siêu âm Doppler hiện đại cùng các phương pháp điều trị ít xâm lấn như laser nội mạch, tiêm xơ và keo sinh học. Liên hệ Hotline 0985594561 để được tư vấn và đặt lịch thăm khám ngay hôm nay.

________________________________________________

AN VIÊN – ĐỊA CHỈ ĐIỀU TRỊ SUY GIÃN TĨNH MẠCH ĐÁNG TIN CẬY VIỆT NAM

Hotline: 0985594561

 
ĐĂNG KÝ TƯ VẤN